2014-02-11 07:19

Үлгэр унших дуртай юу?

Эрт урьд цагт Соломбо хаан гэдэг хаан байжээ. Энэ хаан их баян боловч үр хүүхэдгүй юмсанжээ. Энэ хааны нэг ядуу зарц хүн олон хүүхэдтэй байжээ. Хамгийн бага хүү нь гурван настай сэгсгэр үстэй хүү гэнэ. Тэгсэн чинь нэг лам хааныд очоод

“Энэ ядуу айлын сэгсгэр үстэй хүү чиний өвийг хураах хүү байна даа” гэжээ.
“Энэ гуйлгачин айлын сэгсгэр хүүд өвөө идүүлэхгүй” гэж хаан бодоод нэг өдөр тэр ядуу айлд очиж өнөө хүүг гуйхад нь эх нь өгөх дургүй байв. Эцэг нь “Баян хаан хүн тул өгнө” гээд өгчээ. Хаан эцэг эх хоёрт нь их... алт өгөөд хүүгийн сэгсгэр үснээс атгаж аваад явжээ. Хаан хээр очиж тэр хүүг их хөр цасанд амьдаар нь булж орхив. Гэтэл нэг чавганц цас үүрэхээр явж хөр цасны дэргэд хүртэл хүүхэд уйлах чимээ гарсанд өнөө хөр цасыг ухаж хүүг гаргаад нэг баян айлд аваачиж өгөв. Тэр айл баярлан авч тэжээн өсгөж нэг баян айлын ганц охиныг тэр хүүдээ гуйж эхнэр болгон авч өгөв. Сэгсгэр хүүг сайхан эр болсныг Соломбо хаан сонсоод
“Яаж алах билээ!” гэж боддог болжээ. Нэг өдөр хүүг дуудуулан ирүүлээд
“Чи эрлэг номон хааныд очиж үхсэний өв, хатсаны хаг авч ир!” гэж тушаав. Хүү гэртээ буцаж ирээд хааны тушаасныг хэлсэнд эхнэр нь өгүүлрүүн
“Эрлэг номон хааынд биеэрээ очиж болно. Харин замдаа авч явах зүйлийг чинь би бэлтгэж өгнө!” гээд нэг шуудай нүд, нэг шуудай шөрмөс, нэг шуудай хужир өгч “Үүнийг аваад яв! Замд чинь “Нүдтийн орноос ирсэн хүн байна, нүдийг чинь иднэ” гэж хэрээ хэлнэ. Түүнд нэг шуудай нүдээ асгаж өгөөрэй. Түүнээс цааш нэг чавганц ирж “Шөрмөстийн орноос ирсэн хүн байна, шөрмөсий чинь шөрмөслөж авна” гэнэ. Түүнд шуудай шөрмөсөө асгаж өгөөрэй” гэв.
Явах замд нь эхнэрийн нь хэлсэн зүйлүүд бүгд тохиолджээ. Захисан ёсоор нь гүйцэтгээд явж байтал нэг эмэгтэй хүн үхрийн эвэрт өлгөгдсөн байв. Тэр эмэгтэй
“Хүү чи хаана очиж явна вэ?” гэв. Хүү:
“Эрлэг номон хааныд очиж явна” гэжээ.
“Яасан сайн юм бэ? Би мянган галав өнгөртөл энэ үхрийн эвэрт өлгөөтэй явж байна. Салж чадахгүй нь. Ямар учиртай болохыг эрлэг номон хаанаас асууж өгнө үү?” гэж захижээ. Тэндээс цаашаа нэг далайг гатлаад явж байтал олон хүн сүм дуган барих гэж ноцолдож ядан байв. Барьсан нь нурж эвдрээд ер тогтохгүй байна гэнэ. Тэгээд хүмүүс хүүгийн хаана очиж явааг асуув. Хүү тэдэнд яваа учраа хэлсэнд тэд
“Бид нарын барьсан сүм суварга ер тогтохгүй ямагт эвдрэн нураад байх юм. Та үүний шалтгааныг эрлэг номон хаанаас асууж өгнө үү?” гэж захив.
Тэндээс цаашаа явж байтал усны эрэг дээр нэг хүн онгоцондоо наалдаад салж чадахгүй суухыг үзлээ. Тэр хүн хүүгийн хаана очихоор явааг асууж мэдээд “Би энэ онгоцонд наалдсаар хэдэн галав өнгөрөв. Үүнээс салж чаддаггүйн учрыг эрлэг номон хаанаас асууж өгнө үү?” гэж гуйжээ. Мөн тэндээс цаашаа явж байтал нь алт, мөнгөн хоёр хүн “Чи үнэтэй юу? Би үнэтэй юу?” гэж бие биеэ ташуурдан байв. Хүү цаашаа явж эрлэг номон хааныд хүрээд очтол нь хаан эзгүй учир хатан гарч ирэв. Энэ хатан бол хүүгийн эгч байжээ. Урьд энэ хатныг Соломбо хааныд зарц байхад нь хангарьд шувуу шүүрч авчраад эрлэг номон хааны хатан болгож өгсөн байжээ. Эгч нь дүүгээ таниад
“Энэ газар амьд ирдэг хүн байдаггүй юм. Чамайг нуухаас өөр аргагаүй болов” гэж газар малтаж нүхэн дотор суулгаад дээрээс нь модоор таглаж шороогоор хучаад дээр нь гал түлж галлан байв. Дүү нь зам загуу захисан олон хүний үгийг эрлэг хаанаас асууж өгөхийг эгчдээ хэлэв.
Орой болж хаан гэртээ иртэл хааны унаж явсан хар морь нь хотондоо ойртохгүй, үнэртэж хамраа хорд хорд дуугарган үргэхэд хаан хатандаа хэлжээ.
“Мэргэн шар төлгийг минь авч ир, морь минь хотондоо ойртохгүй байдаг чинь ямар юм болоо вэ?” гэхэд хатан мэргэн шар төлгий нь дээгүүр гурван удаа алхаж, шар гичийн доогуур гурав дахин шургуулаад аваачиж өгсөнд хаан төлөг тавьж үзвэл “Үнсэн тэв, шороон тэв, модон тэв, энэ гурван тэвийн дор зэс хошуутай хүн байна” гэж төлөг нь буужээ. Тэгэхээр нь хаан уурлаж “Ийм юм хаана байх вэ? Энэ төлөг юм мэдэхгүй болжээ” гээд төлгөө усанд хаяжээ. Хаан гэртээ орж хүнгүй байхыг үзээд тайвширч хоолоо идээд унтах болжээ. Гэтэл хатан “Урьд гарьд шувуу намайг энд авчрах замд нэг эхнэр хүн үхрийн эвэрт өлгөгдсөн байсан тэр яасан хүн тийм байдаг юм бэ?” гэхэд
“Тэр бол урьд түүнээс нэг ядуу хүн хүүхдэдээ уулгах гэж сүү гуйхад нь эс өгсөн учраас тийм болжээ” гэв.
Хатан бас
“Мөн замд олон залуус сүм суварга барьж ядан байв. Барьсан нь нурж эвдрээд тогтохгүй байсан. Энэ ямар шалтгаантай юм бэ?” гэв. Хаан:
“Тэдгээр хүмүүс урьд, сүм суварга зэргийг эвдэж явснаас одоо өөрсдөө юм хийх гэхэд нь бүтэхгүй байгаа нь тэр” гэжээ.
Хатан
“Бас нэг хүн усны онгоцонд наалдаад салж чадахгүй байсан, энэ ямар учиртай юм бэ?” гэхэд
“Тэр урьд, амьтныг усаар гаргаж өгөхдөө туйлын их хонжиж мөлжиж байсан учраас тийнхүү наалдсан юм. Одоо салах ойртож байгаа” гэжээ.
Хатан бас асуув: “Алт, мөнгөн хоёр хүн зам дээр байсан. Түүний алт мөнгөнөөс авч болдог юм уу?” гэхэд
“Гуйгаад байгаагийн нь хэрээр авч болно” гэжээ. Маргааш өглөө нь эрлэг хаан замбуутивийг эргэхээр явав. Энэ завсар хатан дүүгээ нүхнээс гаргаж хоол идүүлж хааны хэлсэн бүгдийг хэлж өгөөд дүүгээ явуулжээ. Хүү буцахдаа мориныхүү даах хэрээр алт, мөнгө аваад захисан хүн бүгдийн хариуг хэлээд гэртээ ирж эхнэртээ
“Чиний бэлтгэж өгсөн зүйлүүдийн ачаар амьд мэнд явж ирэв. Өдий их алт, мөнгөтэй болов” гэж баярлан хэлэв.
“Энэ муу яваад өдий их алт мөнгө олоод ирсэн байхад хаан би явбал улам илүү их юм олж ирнэ” гэж бодоод аян замдаа яаравчлан мордов. Гэтэл замд нь өнөө хэрээ, чавганц, буур зэргийн дайсан учирч тэдэнд идэгдэж мөлжигдөж, туйлын их ядарч, арай гэж амьдын төдий явж, онгоцонд наалдсан хүний дэргэд очоод уурлаж
“Чи юунд энд суусан юм бэ?” гэж ховх татан хаяад өөрөө оронд нь суутал онгоцтой нь наалдчихжээ.
Харин өнөө хүү эхнэртэйгээ хамт тэр хааны өвийг эзэмшин амар сайхан жаргав гэнэ.

www.URLAG.mn

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Улсын драмын эрдмийн театр /УДЭТ/-ын уран бүтээлчид 2020 оны уран бүтээлийн салхиа “Надтай үлдээч” жүжгээр хагалж байна. Өнгөрсөн жил нээлтээ хийсэн тус жүжгийг энэ сарын 18, 19, 25, 26-нд 18.00 цагт тоглох аж.
  • "Хун цагаан хайр"-ын дууч Л.БОЛДБААТАРЫН "Түмэндээ өргөх дуунууд"“1992 оны намар сан. Аав минь намаржин будаанд явж олсон цалингаараа надад магнитифон аваад өгчихөж билээ. Ээж минь ширүүхэн буусан боловч тэгсхийгээд зөөлөрсөн сөн. Хүүгээ дуу, хөгжимд дурлуулж, хөгжүүлэх гэсэн аав, ээж хоёрын минь сэтгэл агуу байж” гэж түүнийг хэлэхэд аньсага нь мэлмэрээд ирэх. Бүх ард түмний урлагийн үзлэгээс алтан медаль авч урам зориг авснаас хойш урлагийн гавьяат жүжигчин болтлоо дуу, хөгжмөөсөө тэр урвасангүй. Зөөлөн тослог хоолой, аргадаж учирласан өнгө, сэтгэл сэмлэсэн бүлээн салхи шиг түүний дуунууд ард түмний сэтгэлд хэдийн хоногшжээ.
  • Шинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮДШинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮД Шинэ жилийн баяр ойртож энд тэнд янз бүрийн тоглолт, жүжиг, хүлээн авалтууд болдог. Ажлаа түр хойш тавиад хайртай хүмүүстэйгээ, бяцхан үртэйгээ баярын уур амьсгал мэдрүүлсэн урлаг соёлын үзүүлбэр, тоглолт үзэх сайхан байдаг билээ. Хаана, хэзээ, ямар тоглолт, наадам, жүжиг болох талаар түүвэрлэн мэдээлэл өгье.
  • Монгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаМонгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаКембрижийн хөтөлбөртэй "Монгол тэмүүлэл" ахлах сургуулийн 10-12-р ангийн Зураг урлалын хичээлийг олон улсын хөтөлбөрөөр судалдаг сурагчдын 2019 оны хаврын сессийн шалгалтад явуулсан бүтээл судалгааны материалууд, Америкийн уран зураг сонирхогч хүүхдүүдийн 170 гаруй бүтээлүүд багтсан "Монгол холбоос" сайн дурын байгууллага, "Go!" хүүхдийн бүтээлийг сурталчилах олон улсын нийгэмлэгтэй хамтран "Тэмүүлэл" үзэсгэлэнг арваннэгдүгээр сарын 15-20-ны өдрүүдэд нээн толилуулах гэж байна.
  • “Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ“Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ2002 оны намар хүсэл зорилго нэгдсэн үе тэнгийн 4 залуу нийлж "Аялгуу" нэртэй хамтлагийг анх үүсгэн байгуулж байжээ. Тэдний хамгийн анхны уран бүтээл нь Гавьяат жүжигчин, дуучин Т.Ариунаа болон Гурван охин хамтлагтай хамтран дуулсан "Оюутан нас Аялгуу" дуу билээ. Ийнхүү рок попын тогоонд эргэлт буцалтгүйгээр хөл тавьсан тус хамтлаг 2004 оны 3-р сарын 1-нд өдгөөгийн бидний мэддэг “Take off” нэрийг хамтлагтаа албан ёсоор өгч өдгөө 15-н жилийн ойгоо угтах гэж байна. Хамтлаг байгуулагдаад “Цасан дээр”, “Мартахгүй”, “Буцаад л хоёулаа” "Гүнж", "Урваагүй", "Чиний явсан зүгт", "Би буцахгүй" зэрэг дуунуудыг хийсэн ба гарсан даруйдаа хит болж байсан нь одоо ч сонсогчдын дуртай дуу хэвээр байгаа билээ.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу