2017-02-16 10:51

“Монгол тулгатны 100” эрхэм ба давхар утга

     Монголчуудын өв соёл, Эх орноороо омогших, сэтгэлийн нарийн утсыг “Монгол тулгатны 100 эрхэм” нэвтрүүлэг хөндөж чаддаг. Анх "Улаан залаат Монголчууддаа” зориуллаа хэмээн нэвтрүүлэг эхлэх цаг мөчид хэлдэг бол өдгөө “Дэлхийн Монголчуудад зориулав” болж өөрчилсөн нь Өвөрмонголын алдарт жүжигчин Б.Баасанжавын оролцсон нэвтрүүлэгээс бид бүгд харж байна.

   Нэвтрүүлгийн чанар чансаа, утга агуулгынхаа хувьд “дэндүү том” гэж дүгнэж болох эл нэвтрүүлэг хилийн гадна гарч дэлхийн монголчууддаа хүрч эхэлсэн нь олзуурхууштай. Өнгөрсөн оны 10 сараас хойш "Херо энтертайнмэнт", "Монгол тулгатан" төслийн хамт олон шинэ дугаар бэлтгэж буй бөгөөд Өвөрмонголын нэрт морин хуурч Чи Булаг оролцохоор болсон тухай мэдээлэл тарж эхэлсэн. Түүнээс хойш дэлхийн монголчуудын дунд хүлээлт үүсээд байсан тус нэвтрүүлэг үзэгч олондоо хүрлээ. Чи Булаг нь БНХАУ-ын тэргүүн зэргийн хөгжимчин, нэрт морин хуурч, Дундад улсын соёлын нэрт хүн гэдгийг уншигчид андахгүй.  

   Хамгийн гол нь тус нэвтрүүлгийг үзээд Чи Булагтай уулзаж Өвөрмонголын олон зуун хүний монголоо гэх чин хүслийг танихад чухал нөлөөтэй санагдсан. Нэвтрүүлгийг дээд түвшинд хийх, үзэгчдэд хүргэх, ярилцах хүмүүсээ зөв сонгох, дүр дүрслэл, ярианы утга агуулгатай зохицсон хөгжмийн эгшгээр хүмүүсийн сэтгэлийг хөндөх тал дээр “Херо”-гийнхон дахиад л ямарч алдаа гаргасангүй.

Зохицол

“Монгол тулгатан” төслийн хамт олон ярилцагчаа сонгох тал дээр маш зөв ухаалаг шийдвэр гаргаж чаддаг нь шинэхэн нэвтрүүлгээр дахин батлагдлаа. Өнөөдөр телевизийн нэвтрүүлгүүд хүчээ авч, цахим ертөнцөд залуус идэвхтэй болсон цаг. Тэдгээр залууст эх орноо хайрлах, элгэн түмнээ энэрэх сэтгэлийн сайхныг юутай ч зүйрлэшгүйг Чи Булаг харуулж чадлаа.

Нэвтрүүлгийн доод талын сэтгэгдэл үлдээх хэсэгт нэгэн залуу “Нулимсыг нь харах хэцүү” байлаа гэж бичжээ. Монголчууд Б.Баасанжав, С.Тэнгэр, Чи Булаг гэх хүмүүсийн тухай ихийг мэддэг болж Өвөрмонгол ахан дүүсээ хайрлаж эхэлж байна. Үндэстэн хоорондоо нэгдэх томоохон бодлогыг ингэж л соёлоор дамжуулан хэрхэн түгээж болдогийн томоохон жишээ энэ юм.

Монгол адууны өв соёл, онгон дагшин байгалийн үзэсгэлэнт төрх, үндэсний хувцсаараа гоёсон алдартнуудыг харуулсан богино мөчлөг бүхий зураг авалтуудыг хурдан ритмтэй хөгжмийн аяар чимэглэсэнд нэвтрүүлгийн бусдаас ялгарах гол онцлог буй.

Асуудал

Өмнөх дугаарт Төрийн шагналт, Ардын уранзохиолч Б.Лхагвасүрэнтэй хамт Төрийн соёрхолт, Ардын жүжигчин Н.Сувд нэвтрүүлгийг хөтлөн явуулсан нь үзэгчдийн зүгээс шүүмжлэл дагуулсан. Ихэнх үзэгчид "хөтлөгч Анужинг санаж байна шүү, Сувд гуай хэт хэлбэр юм аа” гэх зэргээр сэтгэгдлээ илэрхийлсэн.

Гэвч өөрийн авьяас, хөдөлмөрийн үрээр өндөрт хүрсэн хүн хэнээс юу асуухаа маш сайн мэддэг нь Н.Сувд гуайн зочноос асуух асуулт, сэтгэлийг нь хэрхэн уудалж, дотоод ертөнцөөр нь үзэгчидтэйгээ хамт аялаж байгаагаас үзэгчид анзаарч харсан бизээ. 

Урьдаас бэлтгэж төлөвлөөгүй өөрийнхөөрөө асуултаа тавьж, зочинтойгоо шууд ярилцсан нь харагдана. Дээр нь Чи Булаг хэний талаар ярих гээд байгааг урьдаас нь тааварлан хэлж чадаж байна гэдэг хөтлөгчийг асар баялаг мэдлэг, мэдээлэлтэйг харуулж буй хэрэг. Тэгээд ч мэдэхгүй зүйлийнхээ талаар асууж ярихгүй байгаа нь маш том соёл. 

Давхар утга

Уг дугаарт ганц Чи Булаг гэх хүнийг монголчуудад таниулсан гэж дүгнэвэл маш том алдаа болно. Учир нь түүний “нэрт морин хуурч” хэмээх бараг овог нь болсон гэмээр цол хэргэмийг санах хэрэгтэй. Тиймээс дан ганц монголчууд бус дэлхийн олон үзэгчдэд морин хуурын уран ярууг, үндэсний хөгжмийнхөө гайхамшгийг сурталчлан таниулсанд нэвтрүүлгийн хоёр дахь зорилго оршино.

Өөр улс гүрний хүмүүс ч аялгууг нь сонсоод сэтгэл нь уярдаг эгшиг яруу хөгжим бол морин хуур.

Найруулагч Б.Баатар шинэ цагийн залуусыг эх хэлээ дээдэлдэг, үсний засалтаар бус үндэсний ёс заншлаа мэддэг, түүгээр гангардаг байгаасай гэсэн хүслийг дотроо агуулж буй нь тодорхой харагдана.

Мэдээж сэтгүүл зүйн “хөрөг-ярилцлага”-ын төрөл, зураг авалтууд нь өөрийн гэсэн дүрэмтэй. Гэтэл найруулагч тодорхой хэлбэрт баригдалгүйгээр цоо шинэ зүйлийг бий болгож телевизийн нэвтрүүлэгт шинэчлэл хийж чадаж байна. Энэ нь зочныхоо ур чадвар, дээдэлдэг эрхэм зүйл, авьяас билгээр нь дамжуулж өв соёлоо бусдад таниулах, түгээн дэлгэрүүлэх гэсэн санаа нь юм.

Нэвтрүүлгийн төгсгөлд Чи Булаг “Өвөг дээдэс Чингис хаан минь дэлхийг өөрийнхөө тал нутаг гэж бодож явсан. Би дэлхийг морин хуурынхаа тайз гэж боддог” хэмээн хэлснийг онцлох нь зүй ёсны хэрэг.

Бид эх дэлхийн түмэн амьтны учир явдлыг хоёрхон чавхдсанд багтаан хүүрнэж чаддаг гайхамшиг хөгжим болох морин хуурын эзэн нь болж төрсөн үндэстэн. Үндэсний бахархал болсон хөгжмийн яруу тансаг эгшгийг бусдад таниулж, алхам бүртээ шинэ санааг эрэлхийлж явснаас бус арагш харж суугаагүй “Монгол тулгатан” төслийн хамт олонд талархал илэрхийлэх учиртай.

Б.Алтанхуяг Эх сурвалж: МОНЦАМЭ

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу

Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • “Өндөр гэгээн” дуулалт жүжгийг Орхонд тоглоно“Өндөр гэгээн” дуулалт жүжгийг Орхонд тоглоно Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Л.Ванганы нэрэмжит Завхан аймгийн хөгжимт жүжгийн театрын бүтээл “Өндөр гэгээн” дуулалт жүжгийг энэ сарын 14-ний өдөр Орхон аймгийн соёлын ордонд тоглохоор болжээ. Жүжгийг хоёр удаа тоглох юм байна. Завхан аймгийн Шилүүстэй сумын харьяат Төрийн соёрхолт яруу найрагч Ц.Бавуудоржийн зохиол, хөгжмийн зохиолч Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Т.Сэр-Од, Төрийн соёрхолт, Улсын Драмын эрдмийн театрын ерөнхий найруулагч Н.Наранбаатар нарын хамтран бүтээсэн “Өндөр гэгээн” дуулалт жүжгийг бүтээх үйл явж жил гаруй үргэлжилжээ. Жүжгийн нээлт өнгөрөгч гуравдугаар сард Завхан аймгийн театрт болж байв.
  • “Номоо солилцъё” өдөрлөг энэ сарын 4,5-д болно“Номоо солилцъё” өдөрлөг энэ сарын 4,5-д болноНийслэлийн иргэд цуглаж өөрт байгаа номоо сарын хугацаатай бусадтайгаа солилцож уншдаг болоод жил гаруй хугацаанд тасралтгүй үргэлжилж буй “Номоо солилцъё” өдөрлөг энэ сарын 04-ны өдөр 10:00-17:00 цагийн хооронд, 05-ны өдөр 10:00-14:00 цагийн хооронд хоёр өдрийн турш Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын санд зохион байгуулагдах гэж байна. Энэ удаагийн өдөрлөг “ҮНДЭСНИЙ БИЧИГ ҮСГИЙН БАЯР”-ын өдрийн хүрээнд зохион байгуулагдаж байгаагаараа ихээхэн онцлогтой юм.
  • Playing Love Best тоглогдоноPlaying Love Best тоглогдоноХөгжмийн зохиолчдын авьяас билгээ сорих, ур чадвараа харуулах нэг шалгуур нь киноны хөгжим байдаг гэлцдэг. Кино урлаг үүсэж хөгжихтэй хамт бий болж, хөгжсөн хөгжмийн энэхүү томоохон урсгалын энэ үеийн гол төлөөлөгчдийн нэг нь Эннио Морриконе билээ. Түүний "1900-гийн домог" (Legend of 1900) кинонд зориулан бичсэн "Playing love" зохиолоор нэрлэгдсэн тоглолтоо Морин хуурын чуулга найм дахь жилдээ үзэгч, сонсогч олондоо өргөн барих гэж байна. Энэхүү тоглолт нь Монголын төдийгүй дэлхийн алдарт киноны сэтгэлд хоногшсон сонгомол хөгжим аялгууг үндэсний хөгжмийн хөг эгшгээр амилуулан хөгжимдөж, Морин хуур хэмээх гайхамшигт хөгжмийн зэмсгийн чадал, ур хийцийн гайхамшгийг тод томруун харуулдаг тул үзэгчид жил жилийн тоглолтыг тэсэн ядан хүлээдэг биз ээ.
  • Come Fly With Me тоглолт маш өвөрмөц боллооCome Fly With Me тоглолт маш өвөрмөц боллооӨнгөрсөн Бямба гараг буюу 4-р сарын 14-нд Корпорейт Конвеншн төвийн концертын их танхимд дуучин Наагийгийн тоглолт болж өнгөрлөө. Тэрээр анхны тоглолтоо 2012 оны энэ өдөр Strangers In The Night нэртэйгээр Тусгаар тогтнолын ордонд хийж байсан юм. Өнгөрсөн 6 жилийн хугацаанд дуучны дуулах ур чадвар, дуулалтын мэдрэмжүүд улам нэмэгдсэн байсан бөгөөд тоглолтын 90 минутын турш өөртөө итгэлтэйгээр үзэгчдэд олны танил Монгол болон гадаад дуунуудыг хүртээл болгож байлаа.
  •  Жүжигчин Г.Ундармаа насанд хүрэгчдэд зориулсан шинэ бүтээлээ удахгүй нээнэ Жүжигчин Г.Ундармаа насанд хүрэгчдэд зориулсан шинэ бүтээлээ удахгүй нээнэХошин урлагийн тайзнаасаа хөндийрч дэлгэцийн бүтээлдээ түлхүү анхаарлаа хандуулж буй жүжигчин Г.Ундармаа дахин нэг өөр төрлийн шинэ бүтээлээрээ тун удахгүй тэсрэлт хийхээр зэхэж байна.