3 өдрийн өмнө

“Монгол тулгатны 100” эрхэм ба давхар утга

     Монголчуудын өв соёл, Эх орноороо омогших, сэтгэлийн нарийн утсыг “Монгол тулгатны 100 эрхэм” нэвтрүүлэг хөндөж чаддаг. Анх "Улаан залаат Монголчууддаа” зориуллаа хэмээн нэвтрүүлэг эхлэх цаг мөчид хэлдэг бол өдгөө “Дэлхийн Монголчуудад зориулав” болж өөрчилсөн нь Өвөрмонголын алдарт жүжигчин Б.Баасанжавын оролцсон нэвтрүүлэгээс бид бүгд харж байна.

   Нэвтрүүлгийн чанар чансаа, утга агуулгынхаа хувьд “дэндүү том” гэж дүгнэж болох эл нэвтрүүлэг хилийн гадна гарч дэлхийн монголчууддаа хүрч эхэлсэн нь олзуурхууштай. Өнгөрсөн оны 10 сараас хойш "Херо энтертайнмэнт", "Монгол тулгатан" төслийн хамт олон шинэ дугаар бэлтгэж буй бөгөөд Өвөрмонголын нэрт морин хуурч Чи Булаг оролцохоор болсон тухай мэдээлэл тарж эхэлсэн. Түүнээс хойш дэлхийн монголчуудын дунд хүлээлт үүсээд байсан тус нэвтрүүлэг үзэгч олондоо хүрлээ. Чи Булаг нь БНХАУ-ын тэргүүн зэргийн хөгжимчин, нэрт морин хуурч, Дундад улсын соёлын нэрт хүн гэдгийг уншигчид андахгүй.  

   Хамгийн гол нь тус нэвтрүүлгийг үзээд Чи Булагтай уулзаж Өвөрмонголын олон зуун хүний монголоо гэх чин хүслийг танихад чухал нөлөөтэй санагдсан. Нэвтрүүлгийг дээд түвшинд хийх, үзэгчдэд хүргэх, ярилцах хүмүүсээ зөв сонгох, дүр дүрслэл, ярианы утга агуулгатай зохицсон хөгжмийн эгшгээр хүмүүсийн сэтгэлийг хөндөх тал дээр “Херо”-гийнхон дахиад л ямарч алдаа гаргасангүй.

Зохицол

“Монгол тулгатан” төслийн хамт олон ярилцагчаа сонгох тал дээр маш зөв ухаалаг шийдвэр гаргаж чаддаг нь шинэхэн нэвтрүүлгээр дахин батлагдлаа. Өнөөдөр телевизийн нэвтрүүлгүүд хүчээ авч, цахим ертөнцөд залуус идэвхтэй болсон цаг. Тэдгээр залууст эх орноо хайрлах, элгэн түмнээ энэрэх сэтгэлийн сайхныг юутай ч зүйрлэшгүйг Чи Булаг харуулж чадлаа.

Нэвтрүүлгийн доод талын сэтгэгдэл үлдээх хэсэгт нэгэн залуу “Нулимсыг нь харах хэцүү” байлаа гэж бичжээ. Монголчууд Б.Баасанжав, С.Тэнгэр, Чи Булаг гэх хүмүүсийн тухай ихийг мэддэг болж Өвөрмонгол ахан дүүсээ хайрлаж эхэлж байна. Үндэстэн хоорондоо нэгдэх томоохон бодлогыг ингэж л соёлоор дамжуулан хэрхэн түгээж болдогийн томоохон жишээ энэ юм.

Монгол адууны өв соёл, онгон дагшин байгалийн үзэсгэлэнт төрх, үндэсний хувцсаараа гоёсон алдартнуудыг харуулсан богино мөчлөг бүхий зураг авалтуудыг хурдан ритмтэй хөгжмийн аяар чимэглэсэнд нэвтрүүлгийн бусдаас ялгарах гол онцлог буй.

Асуудал

Өмнөх дугаарт Төрийн шагналт, Ардын уранзохиолч Б.Лхагвасүрэнтэй хамт Төрийн соёрхолт, Ардын жүжигчин Н.Сувд нэвтрүүлгийг хөтлөн явуулсан нь үзэгчдийн зүгээс шүүмжлэл дагуулсан. Ихэнх үзэгчид "хөтлөгч Анужинг санаж байна шүү, Сувд гуай хэт хэлбэр юм аа” гэх зэргээр сэтгэгдлээ илэрхийлсэн.

Гэвч өөрийн авьяас, хөдөлмөрийн үрээр өндөрт хүрсэн хүн хэнээс юу асуухаа маш сайн мэддэг нь Н.Сувд гуайн зочноос асуух асуулт, сэтгэлийг нь хэрхэн уудалж, дотоод ертөнцөөр нь үзэгчидтэйгээ хамт аялаж байгаагаас үзэгчид анзаарч харсан бизээ. 

Урьдаас бэлтгэж төлөвлөөгүй өөрийнхөөрөө асуултаа тавьж, зочинтойгоо шууд ярилцсан нь харагдана. Дээр нь Чи Булаг хэний талаар ярих гээд байгааг урьдаас нь тааварлан хэлж чадаж байна гэдэг хөтлөгчийг асар баялаг мэдлэг, мэдээлэлтэйг харуулж буй хэрэг. Тэгээд ч мэдэхгүй зүйлийнхээ талаар асууж ярихгүй байгаа нь маш том соёл. 

Давхар утга

Уг дугаарт ганц Чи Булаг гэх хүнийг монголчуудад таниулсан гэж дүгнэвэл маш том алдаа болно. Учир нь түүний “нэрт морин хуурч” хэмээх бараг овог нь болсон гэмээр цол хэргэмийг санах хэрэгтэй. Тиймээс дан ганц монголчууд бус дэлхийн олон үзэгчдэд морин хуурын уран ярууг, үндэсний хөгжмийнхөө гайхамшгийг сурталчлан таниулсанд нэвтрүүлгийн хоёр дахь зорилго оршино.

Өөр улс гүрний хүмүүс ч аялгууг нь сонсоод сэтгэл нь уярдаг эгшиг яруу хөгжим бол морин хуур.

Найруулагч Б.Баатар шинэ цагийн залуусыг эх хэлээ дээдэлдэг, үсний засалтаар бус үндэсний ёс заншлаа мэддэг, түүгээр гангардаг байгаасай гэсэн хүслийг дотроо агуулж буй нь тодорхой харагдана.

Мэдээж сэтгүүл зүйн “хөрөг-ярилцлага”-ын төрөл, зураг авалтууд нь өөрийн гэсэн дүрэмтэй. Гэтэл найруулагч тодорхой хэлбэрт баригдалгүйгээр цоо шинэ зүйлийг бий болгож телевизийн нэвтрүүлэгт шинэчлэл хийж чадаж байна. Энэ нь зочныхоо ур чадвар, дээдэлдэг эрхэм зүйл, авьяас билгээр нь дамжуулж өв соёлоо бусдад таниулах, түгээн дэлгэрүүлэх гэсэн санаа нь юм.

Нэвтрүүлгийн төгсгөлд Чи Булаг “Өвөг дээдэс Чингис хаан минь дэлхийг өөрийнхөө тал нутаг гэж бодож явсан. Би дэлхийг морин хуурынхаа тайз гэж боддог” хэмээн хэлснийг онцлох нь зүй ёсны хэрэг.

Бид эх дэлхийн түмэн амьтны учир явдлыг хоёрхон чавхдсанд багтаан хүүрнэж чаддаг гайхамшиг хөгжим болох морин хуурын эзэн нь болж төрсөн үндэстэн. Үндэсний бахархал болсон хөгжмийн яруу тансаг эгшгийг бусдад таниулж, алхам бүртээ шинэ санааг эрэлхийлж явснаас бус арагш харж суугаагүй “Монгол тулгатан” төслийн хамт олонд талархал илэрхийлэх учиртай.

Б.Алтанхуяг Эх сурвалж: МОНЦАМЭ

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу

Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • "Торгоны хээ" гайхамшигт ардын дууУлсын Филармонийн Морин хуурын чуулга жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “ТОРГОНЫ ХЭЭ” гайхамшигт ардын дуу цуврал тоглолтоо сар шинийн өмнөхөн буюу энэ сарын 17-ний 19:00 цагт ганцхан удаа улсын Филармонийн тайзнаа тоглох гэж байна. Аав, ээж, эмээ, өвөө азай буурлуудаа хүндэтгэн баярлуулах “ТОРГОНЫ ХЭЭ” тоглолтонд улсын Филармонийн Морин хуурын чуулга, удирдаач Д.Түвшинсайхан /СТА/, дуучин С.Баттулга /СТА/, Б.Мөнхбаатар /СТА/, Б.Номин-Эрдэнэ нар оролцоно.
  • Ахмадуудад зориулсан “Мял Богдын намтар” жүжиг энэ сарын 15-наас тоглогдоноАхмадуудад зориулсан “Мял Богдын намтар” жүжиг энэ сарын 15-наас тоглогдоно“Мял Богдын намтар” жүжгийг уншихад нэг насны нүгэл ариусдаг гэж эрт дээр үеэсээ өтгөс буурлууд маань хуучилж ирсэн. Энэ намтрын эзэн нь хүн төрөлхтний түүхэнд Будда Шагжамуни шиг суу алдрын эзэн, төгс гэгээрсэн Богд Мялрайва юм. Мялрайва нь 1052 оноос 1135 оны хооронд амьдарч байсан бодит хүн юм. Тэрээр баян айлын эрх танхил хүү болж төрсөн ч урвамтгай орчлонгийн хатуу тоглоомонд өртөж зовлонгийн ёроолд унаж, хувь заяандаа туугдан хар нүглийн замд ороод хараал сурч, догшин хараалын хүчээр өш хонзонгоо авч, олон хүний амь амьдралыг бусниулдаг. Энэ нь түүнд баяр жаргал өгсөнгүй, харин ч хийсэн нүгэлдээ шаналж зовно. Ингээд хар хорын хүлээснээс бүр мөсөн салахыг хүсэж ариун номын эрэлд гарч сайн багшийг эрж олохыг хүсэн хэрэн бэдэрсээр өөрийн гэгээрлийн хөтөч болох Марва Лозаватай учирдаг. Багш шавийн барилдлага ямар байх тухай, хүн өөрөө өөрийгөө ялж, танин мэдэж чадваас бурханы хутаг олж болохыг, эл жүжигт өгүүлжээ.Монгол улсын хүүхэлдэйн театр. Алдарт “Мял богдын намтар” жүжгээ Тахиа жилийн босгон дээр 2-р сарын 15-аас эхлэн 18 цагт тоглох гэж байна. Ахмад настан, өвөө эмээ нар маань энэхүү түүхэн хүний намтрыг бүгд л мэддэг бүр бишрэн шүтдэг. Тиймээс бид энэ удаагийн тоглолтоо азай буурлууддаа хүндэтгэл үзүүлэн толилуулах гэж байна. тасалбарыг 5000 төгрөг болголоо.
  • Дуучин Хүрэлээгийн “Миний дурласан бүсгүй” тоглолт Валентинаар болноДуучин Хүрэлээгийн “Миний дурласан бүсгүй” тоглолт Валентинаар болно“Энх өглөө”, “Нарны унага” киноны дуу, “Цагаан сарнай” зэрэг дуугаараа олны танил болсон дуучин Хүрэлээ “Гэгээн хайрын баярын өдөр” буюу 2 сарын 14-нд Аса цирк-т “Миний дурласан бүсгүй” уран бүтээлийн анхны бие даасан цомгийн баяр, тоглолтоо толилуулна.
  • Торгоны хээ тоглолт болно Торгоны хээ тоглолт болно Улсын Филармонийн Морин хуурын чуулгын жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “Торгоны хээ” гайхамшигт ардын дууны цуврал тоглолт энэ сарын 17-ний 19:00 цагт ганцхан удаа улсын Филармонийн тайзнаа тоглогдох гэж байна.
  • Дуучин Э.Ууганбаяр, Э.Түвшинсайхан нар тоглолтынхоо тайзнаа хуримаа хийнэДуучин Э.Ууганбаяр, Э.Түвшинсайхан нар тоглолтынхоо тайзнаа хуримаа хийнэ Нийтийн дууны салбарт хоёр биенийхээ дутууг гүйцээж, дундуурыг дүүргэн хоршин дуулж яваа гэр бүлийн хосууд цөөнгүй бий. Ганцаараа дуулахаас илүү гэр бүлийнхээ хүнтэй хамтдаа дуулах нь илүү их амжилтанд хүрдэг хэмээн тэд ярьцгаадаг. Тэгвэл тэдгээр гэр бүлүүдийн нэг дуучин Э.Ууганбаяр, Э.Түвшинсайхан нар уран бүтээлийн анхны тоглолтоо хийхийн зэрэгцээ тоглолтынхоо тайз нь дээр хуримаа хийхээр бэлтгэж байгаа юм байна. Тодруулбал гэр бүлийн уран бүтээлчид маань зөвхөн тоглолтоо хийгээд зогсохгүй уран бүтээлийн хуримыг Монголд анх удаа хийхээр бэлтгэлдээ оржээ.