2017-04-27 02:27

Г.Жигжидсүрэн: Монголын кино урлагт мэргэжлийн продюсер сох дутаж байна

Монголын кино урлагийг, уран бүтээлчдээ дэмжин, дэлхийн тавцанд гаргах зорилготой Cinema awards болох гэж буйтай холбогдуулан МУАЖ найруулагч Г.Жигжидсүрэнтэй ярилцлаа.

-Монголын кино урлагийн түүхийг бичилцэж буй та “55:25 Сүүдэр шийний хүүхдүүд” гэх Монголын кино урлагийн талаар ном гаргасан байсан. Энэ тухай яриагаар ярилцлагаа эхлэе.

-Монгол кино нэгтгэл гэж байх үед мэргэжлийн түвшинд бүтээгдсэн гэж хэлж болохоор 300 гаруй кино хийсэн юм билээ. Тэдгээр киноноос 55-ыг нь шилж аваад, дотор нь гурав ангилсан юм. Номоо “55:25 Сүүдэр шийний хүүхдүүд” гэж нэрлэсэн. Гурван бүлгийн эхнийх нь “Хөх толботой хүүхдүүд” гэсэн нэртэй. Монголчуудын өөрсдийн хийсэн кинонууд багтаж байгаа. Норжмаагийн замаас эхлээд Хааны сүүлийн хатан зэрэг 30 гаруй кинонууд багтсан. Хоёр дахь хэсэг нь “Харь овогтой хүүхдүүд буюу ихэр жаалууд” гэсэн нэртэй. Энэ бүлэгт Монгол хүү, Сүхбаатар, Говь хянганд тулалдсан нь гэх мэтчилэн оросуудын хийсэн болон Алтан өргөө, Төгсгөл зэрэг хамтарсан кинонуудыг багтаасан. Сүүлийн бүлэгт 1969 оноос хойш өөрсдөө бүтээсэн 25 уран сайхны киноноос арваад киног нь шилээд “Миний муусайн хүүхдүүд” гэж нэрлэж оруулсан. Гаднаас нь харсан, хэт магтсан үнэлгээнээс татгалзахыг хичээсэн. Ер нь энэ ном Монголын киноны түүхийг өгүүлж байгаа юм. Нэвтэрхий толийг бодвол илүү дэлгэрэнгүй, анализ хийсэн бүтээл болсон гэж бодож байна.

-Сүүлийн үед монголын жүжигчид холливудад уригдаж уран бүтээлд оролцож эхэлсэн. Мөн гадны уран бүтээлчид монголын тухай, бидний түүхээр кино хийх нь ихэсчээ. Та үүнийг хэрхэн дүгнэж байна вэ?

-Дэлхийн кино хөгжлийг дагаад бид ч бас өөрчдөгдөж байна. Залуу уран бүтээлчид маань энэ хөгжилтэй хөл нийлүүлэхийг зорьж байгааг харахад 60 гаруй жил кинотой амьдралаа холбосон хүний хувьд сэтгэл их өег байдаг. Өөрсдийн гэсэн нүүр царайтай, жинхэнэ бүтээл хийе гэсэн бодолтой уран бүтээлчид гарч ирж байгаа ч цөөхөн л дөө. Хэт юмыг зоосны нүхээр харсан, ашиг олохын төлөө явж байгаа нь цөөнгүй. Монголын кинонд миний бодлоор сох дутаж байгаа зүйл бол мэргэжлийн продюсер юм. Мөнгө төгрөг өгөөд кино хийж байгаа хүнийг продюсер гэж ойлгоод байх шиг. Тэр бол биш шүү дээ. Бас манайхан нэг мундаг кино хийчихээд, тэрийгээ үүрээд Холливудад очоод амжилт олно гэж бодоод байх шиг байгаа юм. Киноны зах зээл гэдэг бол өөр өөрийн хүрээтэй. Өмнөд америкийн киноны сүлжээ, хойд америкийн, төв азийн киноны сүлжээ гэх мэтчилэн. Тэр сүлжээнүүдээр дамжиж байж цаашаа гарах гарц нээгдэнэ. Энэ бүхнийг хийж байгаа хүмүүс бол продюсер юм шүү дээ.

-“Cinema Awards” кино урлагийн дээд шагнал гардуулах наадам монголын кино урлагийн чанаржуулах, дэлхийд гаргах зорилготой. Энэ кино наадмын ач холбогдлыг юу гэж харж байна вэ?

-Энэ бол Монголын кино урлагийг нэг шат ахиулах том арга хэмжээ. Ийм арга хэмжээг зохион байгуулж, хооронд нь өрсөлдүүлэх нь өөрөө киноны чанарыг сайжруулахад сайнаар нөлөөлөх хүчин зүйл болж өгнө.

-Өнгөрсөн онд 46 монгол кино нээлтээ хийжээ. Үзэгчдээ сургахад мэргэжлийн хүмүүс бүтээсэн гэж үзсэн киног үзэхгүй, харин шоу, хошин талын киног үзээд байх юм. Уран бүтээлчид орлогоо олохын тулд үзэгчдэд таалагдах кино хийгээд байх шиг?

-Үзэгчидээ бид өөрсдөө тийм болгочихсон шүү дээ. Манай судлаачдын нэг хэлсэн байдаг. “Үзэгчид ямар байна, урлаг тийм байна” гэж. Ингээд хэлэхээр намайг монголын үзэгчдийг голлоо гэж ойлгож болохгүй. Нийгмийн төлөвшил нь өөрөө хараахан боловсроогүй, тэр түвшинд ирээгүй байна. Драмын театр, ДБЭТ театр нь хоосон мөртлөө хошин урлагийн тоглолт яагаад үзэгч ихтэй өдөр шөнөгүй тоглоод байна вэ гэдэг нь түвшинг харуулж байгаа юм. Энэ бол үзэгчдийн мөн урлагийнхны ч буруу биш. Нийгмийн төлөвшил аажимдаа дээшилнэ. Хүний оюун, сэтгэл, чадамжийг өөрчилнө гэдэг хоёр гурван жилийн дотор хийчихдэг зүйл биш юм л даа.

-Алтан үеийнхний кинонуудыг олон дахин үзэхэд огт уйддаггүй. Гэтэл зах зээл эхэлснээс хойш кинонууд яагаад ийм өдөр шөнө шиг ялгаатай, эрс муудав. Энэ юутай холбоотой гэж боддог вэ?

-Сэтгэл дутаад байх шиг. Мөн мэргэжлийн түвшин унасан л даа. Хамгийн гол нь зохиол байхгүй. Зүгээр кафед тойрч сууж байгаад л ингээд нэг кино хийчихье гээд шийдчихдэг. Ийм киног кино гэж хэлэхэд хэцүү. Бидний үед киног 10 сар орчимд хийдэг байсан. Одоо бол хялбарчлаад л хийхийг боддог болж. Цаг үеэ дагаад хялбар аргаар хийх техник байж болох ч чанар, бүтээл гэдгээ хэзээ ч орхигдуулж болохгүй.

-Кино урлаг бол ард түмнийг тэр дундаа залуу үеийг соён гэгээрүүлэх үүрэгтэй байдаг. Кино гэлтгүй соёлын бодлого манайд үгүйлэгдээд байх юм?

-Мэргэжлийн түвшний шалгуур бол яахын аргагүй байх ёстой. Бодлогоор үндэснийхээ кино урлагийг авч явах зайлшгүй шаардлагатай юм. Бусад орнууд үндэснийхээ киног холливудын киноны урсгалаас авч гарахын тулд төрийн хуулиар зохицуулалт хийж, бодлогоор дэмждэг. Манайд бол ийм зүйл огт байхгүй байна.

-Сүүлийн үед хийгдсэн кинонуудаас альныг нь “тоож” үзсэн бэ?

-Ойрын үед кино үзсэнгүй. Миний шавь нараас киноныхоо нээлтэнд ирээч гэж их урьдаг. Харамсалтай нь очиж амжихгүй юм.

-Цаг зав гаргаж ярилцсанд баярлалаа. Цаашдын уран бүтээлд тань амжилт хүсье

-Баярлалаа. Та бүхний зохион байгуулах гэж байгаа “Cinema awards” кино урлагийн дээд шагнал гардуулах ёслолын ажилд өндөр амжилт хүсье.

Н.БАЯР

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Монгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаМонгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаКембрижийн хөтөлбөртэй "Монгол тэмүүлэл" ахлах сургуулийн 10-12-р ангийн Зураг урлалын хичээлийг олон улсын хөтөлбөрөөр судалдаг сурагчдын 2019 оны хаврын сессийн шалгалтад явуулсан бүтээл судалгааны материалууд, Америкийн уран зураг сонирхогч хүүхдүүдийн 170 гаруй бүтээлүүд багтсан "Монгол холбоос" сайн дурын байгууллага, "Go!" хүүхдийн бүтээлийг сурталчилах олон улсын нийгэмлэгтэй хамтран "Тэмүүлэл" үзэсгэлэнг арваннэгдүгээр сарын 15-20-ны өдрүүдэд нээн толилуулах гэж байна.
  • “Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ“Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ2002 оны намар хүсэл зорилго нэгдсэн үе тэнгийн 4 залуу нийлж "Аялгуу" нэртэй хамтлагийг анх үүсгэн байгуулж байжээ. Тэдний хамгийн анхны уран бүтээл нь Гавьяат жүжигчин, дуучин Т.Ариунаа болон Гурван охин хамтлагтай хамтран дуулсан "Оюутан нас Аялгуу" дуу билээ. Ийнхүү рок попын тогоонд эргэлт буцалтгүйгээр хөл тавьсан тус хамтлаг 2004 оны 3-р сарын 1-нд өдгөөгийн бидний мэддэг “Take off” нэрийг хамтлагтаа албан ёсоор өгч өдгөө 15-н жилийн ойгоо угтах гэж байна. Хамтлаг байгуулагдаад “Цасан дээр”, “Мартахгүй”, “Буцаад л хоёулаа” "Гүнж", "Урваагүй", "Чиний явсан зүгт", "Би буцахгүй" зэрэг дуунуудыг хийсэн ба гарсан даруйдаа хит болж байсан нь одоо ч сонсогчдын дуртай дуу хэвээр байгаа билээ.
  • The HU хамтлаг Их Британи, Ирландад ирэх хоёрдугаар сард тоглоноThe HU хамтлаг Их Британи, Ирландад ирэх хоёрдугаар сард тоглоноДэлхийн хөгжмийн урлагт нэгэн үзэгдэл болон гарч ирж буй “The HU” рок хамтлаг Их Британи, Ирланд улсад 2020 оны хоёрдугаар сард аялан тоглохоор болсноо албан ёсоор зарлалаа. Тус хамтлаг өнгөрсөн зун Их Британид болсон Download хөгжмийн наадмаар тоглоход 23 өдрийн өмнө бүх тасалбар нь зарагдаж дууссан юм. Их Британийн аялан тоглолтод Элтон Жоныг албан ёсоор урьсан тухай мэдээлж байсан билээ.
  • “ХОЁР АРД ТҮМЭН-НЭГ ЯЛАЛТ” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ“ХОЁР АРД ТҮМЭН-НЭГ ЯЛАЛТ” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээХалх голын байлдааны ялалтын 80 жилийн ойн хүрээнд МОНЦАМЭ агентлаг, ОХУ-ын олон улсын мэдээллийн “Россия сегодня” агентлагийн “Спутник” радиотой хамтран нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын дэмжлэгтэйгээр Монголын уран зургийн галлерейд “ХОЁР АРД ТҮМЭН-НЭГ ЯЛАЛТ” гэрэл зургийн үзэсгэлэнг өнөөдөр олон нийтэд дэлгэж байна. Үзэсгэлэнгийн нээлтэд Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Амарсайхан, МОНЦАМЭ агентлагийн дарга Б.Ганчимэг, үе үеийн гэрэл зурагчид болон албаны хүмүүс оролцов.
  • “Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн тоглолт хэрлэн хөвөөнд эгшиглэнэ“Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн тоглолт хэрлэн хөвөөнд эгшиглэнэДорнод аймаг 2019 оныг “Аялал жуулчлалыг дэмжих жил” болгон зарласан. Энэ хүрээнд Хэрлэн голын эрэгт "Найрамдал" цэцэрлэгт хүрээлэнд Хөгжимт драмын театрын уран бүтээлчдийн “Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн бие даасан тоглолтыг энэ жилээс эхлэн, жил бүрийн 08 дугаар сарын 04-ний энэ өдөр тогтмол зохион байгуулахаар болжээ.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу