2012-04-11 08:51

Морин Хуурын Чуулга

Монгол улс анх үүссэн Хүннүгийн үеээс уламжлагдан ирсэн морин хуур гэгч хөгжмийн зэмсэг нь гэрийн хөгжмөөс тайзны хөгжим болон хөгжиж дэлхийн олон улсад сурталчилаад зогсохгүй энэ гайхамшигт хөгжмийн зэмсгээ Монгол улс НҮБ-ийн ЮНЕСКО-д "Дэлхийн оюуны биет бус соёлын өв"-өөр бүртгүүлсэн нь гайхамшигтай.

• Морин хуур эгшиглэхэд Монголын уудам тал нутаг, цэлмэг хөх тэнгэр, морьдын төвөргөөнийг гадаадынхан мэдэрч монголд очиж үзэх нэсэн хүсэл мөрөөдлийг, нутгаасаа гараад харийн улсад суугаа монголчууд маань нулимс унаган, гэртээ харьж эх орнооүзсэн мэт боллоо гэж бахархдаг.
• Морин хуурын чуулга нь байгуулагдаад 15 жил болж байна.

• Морин хуурын чуулгын бүтэц маш өвөрмөц онцлогтой бөгөөд уламжлалт үндэсний хөгжмүүдийн зэмсэг болох морин хуур, ятга, ёочин шинээр зохион бүтээгдсэн дунд хуур, их хуур байхын зэрэгцээ дэлхий нийтээрээ хэргэлдэг флейт, төгөлдөр хуур, цохивор хөгжмүүдийг оруулсан нь урын сангийн сонголтын өргөн боломжинд их нөлөөлдөг. Мөн хөгжмийн зэмсгүүдээ байнга шинэчлэн өөрчлөн цар хүрээг нь тэлж байдаг. 

• Чуулгын урын санг үндэсний язгуур, ардын уламжлалт, дэлхийн сонгодог, орчин цагийн монголын болон бусад олон улс орны мэргэжлийн хөгжмийн зохиолчдын бүтээлүүдээр бүрдүүлж, байнга шинээр баяжиж байдаг. 

• Морин хуурын чуулгын уран бүтээлчид мэргэжлийн дээд боловсролтой хөгжимчдөөс бүрдсэн байдаг төдийгүй монгол улсын болон олон улсын мэргэжлийн хөгжимчдийн уралдаануудад Тэргүүн болон шагналт байруудыг эзэлсэн. Өндөр уран чадвар авьяас билэгтэй уран бүтээлчид ажилладаг.

• Морин хуурын чуулга нь бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ тоглохын зэрэгцээ "Чөлүгэн" нэртэй морин хуурын дөрвөл, ятгын дөрвөл, дан эмэгтэй хөгжимчдөөс бүрдсэн "Хулан" нэртэй хамтлаууд мөн уран бүтээлээ туурьвидаг.

• Морин хуурын чуулгын дэргэд "Хуурчийнхан" нэртэй үндэсний хөгжмүүд болон хөөмий, уртын дууны сургалтын төв ажиллулж, үндэсний урлагаа шинэ, хойч үедээ өвлүүлэн сургах төрийн бодлогод өөрсдийн хувь нэмрээ оруулж байна.

• Морин хуурын чуулга нь төрийн ёслол хүндэтгэлийн том арга хэмжээнүүд, концерт, тусгай арга хэмжээ, монголын дуу хөгжмийн наадмуудад байнга оролцож, уран сайхны болон баримтат, теле кино, жүжгийн олон бүтээлүүдийг тоглосон.

• Морин хуурын чуулга ОХУ-ын "Большой театр", БНХАУ, БНСУ, БНСАУ, Канад, Францын ЮНЕСКО-ийн танхим, Итали, Австрын "Musikverein", Швецари улсын НҮБ-ийн танхим Германы Берлины Филармони, Япон улсын Suntory Hall, Accoros, Orchard hall, Тайван зэрэг олон улсын олон алдартай тайзан дээр тухайн орны алдартай уран бүтээлчид, хамтлагуудтай хамтран тоглохын зэрэгцээ Морин хуурын чуулга нь өөрийн оронд төдийгүй олон улсын урлаг соёлын дуу хөгжмийн наадам, уралдаанд амжилттай оролцсон.

• Морин хуурын чуулга нь монгол ард түмний олон зуун жил хадгалж хамгаалж удамжлагдаж ирсэн морин хуур хөгжмөө улам хөгжүүлж, дэлхийд монгол удмын тал нутаг, монголчуудын ахуй, зан заншил, урлаг соёл, монгол хүний сэтгэл зүрх шингэсэн аялгууг хүргэхээр зорин ажиллаж байна.

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу

Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • "Эх ундарга" ардын урлагийн их наадам болноМонгол Улсын төрийн Соёрхолт, МУГЖ Д.Сосорбарамын санаачлагаар язгуур урлагийн хамтлагууд 2012 онд анх удаа нэгдэн тоглосноос эхлэн жил бүр өөрийн гэсэн өнгө аяс, үзэл санааг илэрхийлж, үндэсний урлагийн хөгжлийг монгол түмэндээ хүртээсээр ирсэн. Энэ жил буюу 6 дахь удаагийн тоглолтоо хүн төрөлхтний авъяас билгийн ширгэшгүй булаг нь Монгол язгуур урлаг байхыг бэлгэдэн "ЭХ УНДАРГА" хэмээн нэрийдэж, 300 гаруй уран бүтээлчдийн бүрэлдэхүүнтэйгээр ардын урлагийн их наадам болгон өргөн хүрээнд зохион байгуулж байна.
  • "Миний ээж хамгийн хөөрхөн" тоглолт болноМонгол түмний дунд амнаас ам дамжин, сэтгэлээс сэтгэл дамжин өртөөлөн эгшиглэж буй уран бүтээл болох дуучин О.Гансувдын дуулсан “Миний ээж хөөрхөн” дууны шүлгийг бичсэн MOSCAP-ийн гишүүн, яруу найрагч Мягмарын Цэрэнтогтохын МИНИЙ ЭЭЖ ХАМГИЙН ХӨӨРХӨН нэртэй тайлан тоглолт 2017.01.25 нд 19 цагаас Монгол бөхийн өргөөнд болох юм байна. Тоглолтонд дуучин Э.Төрмандах, О.Гансувд, А.Түмэн-Өлзий, П.Жимсээ, жүжигчин Л.Сөрөлт гээд сүүлийн үеийн нийтийн дууны өнгө төрхийг тодорхойлж буй шилдэг уран бүтээлчид ая дуугаа өргөх юм байна. “Жаргалтай явна хоёулаа”, “Баярлаж явна уу ээжээ”, “Наран тэнгэр ижий” зэрэг дуунуудаар нь бид сайн мэдэх билээ.
  • Дуучин Т.Дэлгэрмөрөнд үнэлэгдсэн бүсгүй Дуучин Т.Дэлгэрмөрөнд үнэлэгдсэн бүсгүй Энэ сарын 20-нд “Уулзахын хүслэн” хэмээх утга учиртай сайхан нэртэй уран бүтээлийн тоглолтоо сонсогч түмнээ өргөн барих гэж байгаа дуучин Х.Мөнгөнцэцэг олны хараанд “овжин” ихээр өртөх болжээ. СУИС-д МУГЖ, дэд профессор М.Найдалмаа багшийн удирдлаган дор таван жил суралцан төгсөж өдгөө СУИС-аас “чанартай бүтээгдэхүүн” гардаг гэдгийг батлан яваа түүний олон сайхан дуунуудын дотроос “Номин талст” хамтлагийн дуучин, МУСТА Т.Дэлгэрмөрөнтэй хамтран сэргээн дуулсан “Хайрын дээд хань минь” дуу сонсогч түмний сонорыг мялаан машид сайн үнэлгээ авсан билээ.
  • "Ховдын уянга" уран бүтээлийн тоглолт болно Ховд нутгийн унаган хөвгүүд ДБЭТ-ын дуучин МУСТА Б.Мөнхтөр, ДБЭТ-ын дуучин МУСТА Н.Төмөрсүх, Цагдаагийн сүлд чуулгын дуучин Ц.Бизьяа, ДБЭТ-ын гоцлол дуучин МУСТА Б.Гомбо-Очир нар хамтран "Ховд уянга" уран бүтээлийн тоглолтоо хийх гэж байна.
  • УДБЭТ-ын дуучин МУСТА Э.Анхбаяр анхны тоглолтоо хийнэУДБЭТ-ын дуучин МУСТА Э.Анхбаяр анхны тоглолтоо хийнэ2016 оны 9-р сард Унгарын Будапешт хотноо явагдсан Эва Мартоны нэрэмжит олон улсын дуулаачдын II уралдааны 1-р байрын шагналт, УДБЭТ-ын гоцлол дуучин, МУСТА Энхболдын АНХБАЯР "Prima ..." буюу "Эхлэл ..." хэмээх анхны бие даасан тоглолтоо үзэгч та бүхэндээ хүргэх гэж байна.