2012-04-13 11:28

ХХ зууны оросын сонгодог бүжгийн домог -МАЙЯ ПЛИСЕЦКАЯ

11-р сарын 20 нд Оросын сонгодог урлагийн агуу  бүжигчин Маяа Плисецкая 85 нас хүрч байна. Гайхалтай бишрэм энэ эмэгтэйн насны тэмдэглэлт ойг Парис, Москва  хотуудад ёслол төгөлдөр тэмдэглэнэ. Тэрээр  далан настай дэлхийн нэртэй  тайзуудыг эзэгнэж явсан нь  ёстой л нэг ид шидийн гэлтэй. Тийм ээ, Майя Плисецкая, тэр 80 насныхаа тэмдэглэлт ойгоор  Морис Бежарын  өөрт нь зориулан тавьсан “Аве Мария” балетыг бүжиглэж тайзнаа гарсан юм. Сонгодог бүжгийг ийм урт удаан бүжиглэнэ гэж түүхэнд үгүй билээ. Түүнд зориулж олон нэртэй бүжиг дэглээч бүтээлээ тавьж, түүний дүрээр дээд зиндааны загвар зохион бүтээгчид загвараа зохиож ирсэн. Олон арван шүлэгч, зохиолч, хөгжмийн зохиолчид чухамдаа гайхамшигтай энэ жүжүгчин эмэгтэйн гоо сайхан, авъяас чадварыг бишрэхийн хирээр  шүлэг,  аялгуугаа бичиж иржээ. Түүний өмнө дэлхийн ямарч театрын хаалга үргэлжийн мөнх нээлттэй байлаа. Плисецкаяг киноны талбай дээр нэрт кино найруулагчид урьдаг байлаа. “ Домогт” титэмийг  Майя Плисецкаяд олон жилийн өмнө үзэгч олон хүртээсэн бөгөөд одоо хирнэ тэр нэрээ хадгалсаар явна. Түүний тухай бас “гамшиг-бүжигчин”, “ хувирахын суут “ гэж бас  ярьдаг аж. Анхны ийм гайхамшигт хувиралт москвагийн Их театрын тайзнаа болсон нь Майя Плисецкаягийн  хувь заяанд  чухал эргэлт болсон юм. Энэ нь түүний П.И. Чайковскийн “Хунт нуур” бүжгэн жүжгийн Одетта-Одиллия буюу цагаан - хар хунгийн дүр юм. Гайхамшигтай хувиралт. Энэ дүрийг бүтээхдээ  тэр 22 настай байжээ. Тэрээр энэ  дүрээрээ анхныхаа  сая, сая үзэгчдийг байлдан дагуулсан төдийгүй, мөн түүнийг үлгэрлэн дуурайгчдийг төрүүлжээ.  Олон жилийн дараа түүний бичсэн өөрийн намтар түүхэн ном нь  12  хэл дээр гарч, хамгийн их олон удаа хэвлэгдсэн бестселлер болсон  юм. Тэр номондоо : Миний ааш маяг болон ямар нэгэн шинэ зүйлүүд миний биед бий болж байгааг мэдэрч байсан. Тайзнаас, телевизийн дэлгэцнээс өөрийн хувиралтаа харж байсан. Өөрийн  хугарсан тусгалыг – унжисан гар, хунгийн далавч,  хойш шидэгдэх  толгой, ард үлдэх бие гээд...”Гэлээ гэхдээ Плисецкаяг дуурайх – түүний гайхалтай золбоолог байдал, толгой эргэм дадамгай хийж буй бүжиг, ид шидийн юм шиг  уян хатан байдал , тод томруун байгаа эд бүхнийг дуурайна гэдэг хэзээ ч үгүй. Танхимд түүний жүжиг хүмүүсийг мансууруулдаг байлаа.  Бүжигчин эмэгтэй маань хичнээн ч удаа чих дүүргэсэн алга ташилтан дунд  хөгжмөө үл сонсон бүжиглэсэн гэж бодно! Аль ч орны театрын афишанд түүний нэр гарч ирэхэд танхим дүүрэн үзэгч цугларч, үргэлжилсэн алга ташилт нижигнэнэ. Францын шүүмжлэгч Андре Эрсен Плисецкаяд таарах үг бодож олсон нь: “Эр зориг”, “ авангард” буюу “Тэргүүн”гэсэн 2 үг байжээ. Ингэж болох л доо. Гэхдээ яг үнэн дээ бол тийм л байхгуй юу даа. Майя Плисецкая бол агуу их суут жүжигдийн  нэг бөгөөд тэдний гавъяа зүтгэлийн дүнд урлаг хөгжиж  байдаг юм. Үүнд ялангуяа бүжгийн урлаг. Тэр шинэ зүйлийг гаргах гэж , төрүүлэх гэж байнгын эрэлд байдаг. Ингэхдээ  бүр зөвлөлтийн цаг үед ч гэсэн ийм эрэлээ хийж  байсан, тэр үед “авангард” гэдэг үгийг бараг л хараалын үг шиг хүлээж авдаг байсан юм. Бүжигчин бүсгүйн маань уран бүтээл ч гэсэн эр зоригтой байлаа. Кубын бүжиг дэглээч Альберто Алонсогийн Бизегийн хөгжимд түүний нөхөр Щедрины буулгасан “Кармен-сюит” нь Плисецкаяд зориулж тавьсан балет. Энэ бол дэлхийн балетын шилдэг бүтээл. Гэтэл Москвад балетын жүжгийг дэндүү улаан цайм, эротик болсон гэж үзэж Плисецкаяг “сонгодог урлагаас урвагч”    гэж тэр үеийн соёлын сайд хэлсэн байдаг. Майя Плисецкая хэзээ ч сонгодог бүжгийн урлагаас урваж байгаагүй юм шүү. Тэр зөвхөн түүний хэлснээр :тайзан дээр муухай үнэртэх “нафталин” байлгахыг хүсээгүй юм- гэж байсан. Түүнд бүх юмыг үзэхсэн гэсэн асар их мөрөөдөл байсан. Жишээ нь: оросын уран зохиолын сонголдог бүтээлүүдээс. Тэгээд тэр үүнийгээ хийж чадсан шүү дээ. Бүр Их театрын тайзнаа өөрөө Л.Толстойн “ Анна Каренина”, Чеховын “Цахлай” зохиолоор балет тавьсан. Энэ хоёр жүжгийг тавихад нөгөө загинадаг хүмүүс  хэтэрхий дотоод сэтгэлээ илэрхийлсэн , “ойлгомжгүй” байсан гэх мэтээр бас шүүмжилж гарсан.Тэр зөвхөн тусгай зориулалтын балетны шаахайтай бүжиглэхийг хүсээгүй . Заримдаа тэр бараг хөл нүцгэн- сандальтай бүжиглэдэг. Жишээ нь Испанид “Мария Стюарт” бүжгэн жүжигт сандальтай бүжиглэж байсан. Эсвэл  бүр өндөр өсгийтэй гуталтай жааз хөгжмийн аялгуун дор Чикагогийн бүжгийн хамтлагтай төглөж байсан билээ. Францын алдартай бүжиг дэглээч Морис Бежар  түүнд зориулан барууны театрыг Дорнын  уламжлалтай холин бүжгийн жүжиг бичсэнд тэр гайхамшигтай хувирч тоглосон. Түүнтэй энэ үэрэгцэх бүжигчин байгаагүй. Харамсалтай нь одоо ч гэсэн гараагүй л байна. Нэгэн удаа карьерынхаа ид оргилд явж байхдаа тэр : Би танхимыг эзэмдэж байгаагаа мэдэрдэг. Юугаараа мэдэрч банй вэ гэхлээр зэрэг нэг надаас нэг юм гараад байх шиг санагдадаг. Яг юу гэдгийг би заримдаа ойлгодог, заримдаа үгүй. Гэхдэ надаас нэг юм яг гардаг. Хүмүүс амвдралд, урлагт болж байгаа үйл явдлыг нэг хэмжүүрээр үздэг : энэ нь сэтгэл хөдөлгөж чадаж байна уу, үгүй юу гэж. Хүмүүс ээ, өөртөө итгэ! Хэрвээ балетын урлаг таны сэтгэлийг хөдөлгөсөн бол сайн байна, харин ямарч сэтгэл хөдлөөгүй бол тэр урлаг сайн болж чадаагүй байна гэсэн үг”. 

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Улстөржилтөөс болж Улстөржилтөөс болж "The Hu" хамтлагийн хандивын тоглолт хойшиллоо“The Hu” хамтлаг энэ сарын 23-ны мягмар гаригт МҮОНРТ-ээр болон цахимаар бүрэн тоглолтоо хийхээр төлөвлөж, зараа хүртэл тараагаад байсан ч тоглолтоо цуцалжээ.Тэд “COVID-19”-ийн хорионд гадаадад гацаж, байгаад өнгөрсөн сард эх орондоо ирсэн. Ингээд сонгуулийн өмнөх өдөр хандивын тоглолт хийхээр төлөвлөөд байсан ч улс төрийн шалтгаанаас үүдэн цуцалсан байна.
  • “The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо White Rock Center-т 2020 оны зургаадугаар сарын 23-ны мягмар гарагийн орой хийхээр болсон тухайгаа зарлалаа. Уг хандивын тоглолтыг “The HU” хамтлаг “Хүрээ энтертайнмент” ХХК-тай хамтран МҮОНРТ-ээр шууд дамжуулан хүргэх бөгөөд ивээн тэтгэгчээр Мобиком Корпораци, Хаан Банк ажиллахаар болжээ.
  • "Монгол соёл" онлайн тоглолтоор 102.952.147 төгрөгийн хандив, тусламж цуглажээДэлхийд гайхагдсан монгол соёлын өв тэр дундаа соёлын биет бус өвийн гайхам сайхныг нэгэн дор цогцлоох "Монгол өв соёлын цогцолбор" байгуулах төслийн хандивын аяны нээлтэд зориулсан монгол поп опера “Увертюра” хамтлаг болон язгуур урлагийн алдартай уран бүтээлчид, соёлын биет бус өвийн шилдэг өвлөн уламжлагчдын "Монгол соёл" онлайн тоглолт 06 дугаар сарын 01-нд 18:00 цагаас "ТВ8" телевизээр орон даяар шууд дамжуулагдсан билээ.
  • “Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ“Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээДэлхий нийтийг түгшээгээд буй шинэ төрлийн Корона вирусийн /Ковид 19/ халдварын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Монгол Улсын Засгийн газар улс орон даяар онц байдал зарлан олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа, мөн соёл урлагийн арга хэмжээг түр хугацаагаар зогсоосон байгаа билээ. Иймд МN17 Арт Галерейн санаачилгаар Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газрын дэмжлэгтэйгээр Хүн Байгаль Хайр Эрх Чөлөө хөдөлгөөний уран бүтээлчидтэй хамтран “Параллель” контемпорари хамтарсан үзэсгэлэнгийн төслийг хэрэгжүүлж байна.
  • "Хурд" хамтлаг онлайн тоглолтоороо 246 сая төгрөгийн хандив цуглуулжээ “Хурд” хамтлаг олон улсын эмэгтэйчүүд ийн эрхийг хамгаалах өдрөөр буюу өнөөдөр /2020.03.08/ нийт эмэгтэйчүүддээ зориулж "Буцааж нэхэхгүй хайр" онлайн тоглолт зохион байгууллаа.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу