2012-04-16 10:52

Л. Гаваа

 

1920 онд Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын Шар тойром гэдэг газар төрсөн тэрээр эа Борынхоо гар дээр 8 нас хүртлээ бойжиж, эхээсээ ахтайгаа хоёул өнчирч сайн санаат хүмүүсийн дэмжлэгээр Улаанбаатар хотод иржээ. Хотод ирээд 1928 онд Цэргийн бага сургуульд орж нас бага учир 1929 онд Үлгэр жишээ дунд сургуульд шилжин сурчээ. Тэрээр Д. Сүхбаатарын хучин хөшөөг бүтээхээр ирсэн Оросын мэргэжилтэн И. Померанцев багшаар зураг зурахыг заалгажээ. Тэрээр Гавааг Хэвлэх үйлдвэрт Марзан Шаравын туслахаар ажиллаж байхад нь өөрийн дагалдангаар 13 настайд нь авсан гэдэг.  Л. Гаваа 1934 онд Багшийн сургуулийн үүдэнд төмөр утасны модон дээр наасан зарлалын дагуу Багшийн сургуулийн сурагчдын “Зургийн үзэсгэлэн”-г үзэх гэж  гол хаалгаар сэм орж олон сонирхолтой зураг үзэж явтал танил Чойдогийн хөргийг хүрэн ягаан бэхээр сүүдэрлүүлэн зурсныг харж маш гайхан улмаар өөрийнхөө зургуудыг хар, хөх бэхээр сүүдэрлүүлэн дуурайж зурдаг байжээ.1943 онд Зураг урлалын газрын дарга Д. Чойдог  Гавааг Намхайцэрэнтэй хамт томилолтоор Хөвсгөл аймагт явуулжээ. Ингээд Гаваа Хөвсгөл далайг хойд талаас нь харж салхилсан байдалтай зурсан  “Хөвсгөл” хэмээх судалбарыг нь Д. Чойдог сайн болж хэмээн дүгнээд “Цаатан” гэдэг тосон будгийн зургийг нв завсаргүйгээр үзэсгэлэнд тавьж байжээ. 
1944 онд Б. Ринчен, Ю.В Тарич нарын зохиосон “Цогт тайж” хэмээх түүхийн том кинонд Л. Гаваа мэргэжлийн дагуу тайз чимэглэл бусад зүйлүүдийг зурсан юм. 
1950 онд Л. Гаваа Ленинград хотын Репиний нэрэмжит Уран зургийн академид сурлацаж байхдаа К.И Померанцев багшийнхаа зурсан зураг, түүний гэргий барималч В.И Шаршуны баримлуудыг ар гэрийнхнээс нь худалдан авах тухай жагсаалт гаргаж, Москва дахь манай ЭСЯ-аар дамжуулан тавьсан хүсэлтийг нь Чойдог дэмжиж дээрх бүтээлүүдийг авсан нь  манай архивт хадгаладаж байдаг юм гэж бичээд, Д. Чойдог улмаар багш К.И Померанцевын уран бүтээлийн томоохон үзэсгэлэнг 1955 оны 12-р сард Урчуудын эвлэлийн үзэсгэлэнгийн танхимд гарахад нээлтэнд нь Л. Гаваагийн хэлэх үгийг Д. Чойдог өөрийн биеэр хянаж зөвлөж байжээ. Д. Чойдог уран зургийн ур чадварын талаар хэлэхдээ “Бийрээр зурсан мөр тэмдэг буюу будалт бичлэгийн аясыг хэн ч мэдэхийн аргагүй болтол нарийн чадварлаг зурахыг хичээж бай” гэж ярьдаг байсан байна. “Орчин тойрноо үргэлж судалж, их ажигч бай. Харсан мэдсэнээ яг тогтоож, цээжтэй зураач бол,  цаг үргэлжийн оролдлогоор хөдөлмөрийн бүтээлийн дээдэд хүрэх хэрэгтэй”

 

 

 

Амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд тэрээр Театрын музейг байгуулах ажилд Д. Гүрдорж, эрдэмтэн Э. Оюун нарын хамт хичээн зүтгэж ажилласан байна. Өөрийн хүсч мөрөөдөж явсан Театрын музейнхээ нээлтийг үзэж чадаагүй ч түүний үйлсийг үргэлжлүүлэн хамтрагчид нь 1991 оны 03-р сарын 28-нд Олон улсын театрын өдрөөр нээсэн юм. Түүний нөр их хөдөлмөрийг үнэлж Соёл урдагийн хөгжлийн хорооны шийдвэрээр “Гаваагийн өвийг хамгаалах комисс”-ыг Ардын үураач Н. Цүлтэмээр удирдуулан байгуулж, энэ комиссын цаашдын үйл ажиллагааг охин Туул нь хариуцан, Театрын музейн дэргэд ажиллаж байжээ. 
Л. Гаваа тайз чимэглэлийн анхны зураач 13 настайгаасаа зураач болсон манай урдаа барьдаг зураачдын нэг. 71 насандаа хорвоог орхижээ. 
Төр засаг Л. Гаваагийн бүтээлийг өндрөөр үнэлж 1946 онд Төрийн шагнал, 1956 онд Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол, 1975 онд Ардын зураач цолоор шагнажээ.

Ашигласан материал: Зураач Л.Гаваа-ийн тухай Зураач Чойдогийн гэргий Цэрэндулам гуайн бичсэн  дурсамжаас авсан болно.Мөн 1981 оны Урчуудын эвлэлийн хорооны гаргасан Зураачдын намтар-аас авсан болно. Зургуудыг Монголын уран зургийн галлерейн сайтаас авсан бусад зураачдын уран бүтээлийг сонирхое гэвэл орж үзээрэй. Цуглуулсан ном гарын авлага материалуудаасаа түүж зураачдын намтар уран бүтээлийн тухай оруулж байх болно.

Харин гадаадын сонгодог зураачдын тухай өөрт байгаа ном болон wiki, google-ээс хайлт хийн түүж орчуулан бэлтгэн оруулж байгаа.

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Улстөржилтөөс болж Улстөржилтөөс болж "The Hu" хамтлагийн хандивын тоглолт хойшиллоо“The Hu” хамтлаг энэ сарын 23-ны мягмар гаригт МҮОНРТ-ээр болон цахимаар бүрэн тоглолтоо хийхээр төлөвлөж, зараа хүртэл тараагаад байсан ч тоглолтоо цуцалжээ.Тэд “COVID-19”-ийн хорионд гадаадад гацаж, байгаад өнгөрсөн сард эх орондоо ирсэн. Ингээд сонгуулийн өмнөх өдөр хандивын тоглолт хийхээр төлөвлөөд байсан ч улс төрийн шалтгаанаас үүдэн цуцалсан байна.
  • “The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо White Rock Center-т 2020 оны зургаадугаар сарын 23-ны мягмар гарагийн орой хийхээр болсон тухайгаа зарлалаа. Уг хандивын тоглолтыг “The HU” хамтлаг “Хүрээ энтертайнмент” ХХК-тай хамтран МҮОНРТ-ээр шууд дамжуулан хүргэх бөгөөд ивээн тэтгэгчээр Мобиком Корпораци, Хаан Банк ажиллахаар болжээ.
  • "Монгол соёл" онлайн тоглолтоор 102.952.147 төгрөгийн хандив, тусламж цуглажээДэлхийд гайхагдсан монгол соёлын өв тэр дундаа соёлын биет бус өвийн гайхам сайхныг нэгэн дор цогцлоох "Монгол өв соёлын цогцолбор" байгуулах төслийн хандивын аяны нээлтэд зориулсан монгол поп опера “Увертюра” хамтлаг болон язгуур урлагийн алдартай уран бүтээлчид, соёлын биет бус өвийн шилдэг өвлөн уламжлагчдын "Монгол соёл" онлайн тоглолт 06 дугаар сарын 01-нд 18:00 цагаас "ТВ8" телевизээр орон даяар шууд дамжуулагдсан билээ.
  • “Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ“Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээДэлхий нийтийг түгшээгээд буй шинэ төрлийн Корона вирусийн /Ковид 19/ халдварын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Монгол Улсын Засгийн газар улс орон даяар онц байдал зарлан олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа, мөн соёл урлагийн арга хэмжээг түр хугацаагаар зогсоосон байгаа билээ. Иймд МN17 Арт Галерейн санаачилгаар Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газрын дэмжлэгтэйгээр Хүн Байгаль Хайр Эрх Чөлөө хөдөлгөөний уран бүтээлчидтэй хамтран “Параллель” контемпорари хамтарсан үзэсгэлэнгийн төслийг хэрэгжүүлж байна.
  • "Хурд" хамтлаг онлайн тоглолтоороо 246 сая төгрөгийн хандив цуглуулжээ “Хурд” хамтлаг олон улсын эмэгтэйчүүд ийн эрхийг хамгаалах өдрөөр буюу өнөөдөр /2020.03.08/ нийт эмэгтэйчүүддээ зориулж "Буцааж нэхэхгүй хайр" онлайн тоглолт зохион байгууллаа.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу