2013-01-28 07:52

Төгөлдөр хуурын сонгомол аянууд

 

Бүх аянд өөрийн гэсэн өнгө бий. Төгөлдөр хуурынхд тэр тусмаа. Ягаан, шар, хөх, улаан, хар аль эсвэл хүүхэд шиг гэнэхэн цэнхэрийн аль нэгийг төгөлдөр хуурын ая бүр илэрхийлж чаддаг. Сонгодог урлаг үүссэн цагаас хойш “хөгжмийн хаан”-тай хэн хамгийн сайн “нөхөрлөж” чадав? Бетховен, Франц Лист, Шопен нарыг эхлэн дурдаж болох юм. Таны оюуны таашаалд зориулан төгөлдөр хуурын сонгомол бүтээлүүдээс хүргэж байна.

Людвиг Ван Бетховен-Сарны сонат

20-хон настай гоо үзэсгэлэнт гүнгийн авхайд ухаангүй дурласан суут хөгжмийн зохиолчийн толгойд юу орсон бол? Өөрийн шавь Жюли Гичардиг санагалзахдаа Бетховен 1801 онд сарны сонатыг бичжээ. Түүний хамгийн алдаршсан бүтээлийг 1832 онд хөгжим шүүмжлэгч Людвиг Реллстаб голын урсгалд туссан сарны гэрэлтэй адилтгажээ. Агуу бүтээл бүхэн эмэгтэй хүнээр хөглөгдөн төрдөг гэж эс хэллүү? Ай, яасан гуниглуун, яасан сайхан.

Сергей Рахманинов- Prelude in G Minor Op. 23

Уянгалаг гэхээсээ илүү сэтгэл хөдөлгөм хурдан хэмнэлтэй энэхүү ая нь Оросын цэргийн алхааг санагдуулам. Хүнд хэлбэрээр тоглогддог учир мэргэжлийн хөгжимчид л Рахманиновын “Prelude”-ийг жинхэнээс нь амилуулж чаддаг. Энэ бүтээлийн алдаршин түгсэн учир нь төгөлдөр хуурын хүчтэй өнгийг зөөлөн, урсгал өнгөтэй зэрэг хослуулж чадсан. Хэсэг бүр нь нэг нэгнээсээ ялгарч сонсогддогоороо онцлогтой.

Клод Дебюсси-Clair de Lune (Сарны гэрэл)

Импрессионист хандлагад шинэ өнгө аясыг оруулж ирсэн Клод Дебюссигийн гайхагдахын аргагүй сод туурвил юм. Тэрээр 1890 онд “Clair de Lune”-ийг бичиж дуусгасан авч 1905 он хүртэл олны хүртээл болгоогүйн учир нь эргэлзээтэй. Магадгүй тэр ганцхан өөрөө л зохиож чадах, энэ уянгалаг бүтээлээ зөвхөн өөртөө хадгалахыг хүссэн ч юм билүү? Хэдий “сарны гэрэл” гэсэн нэртэй ч, энэ ая бороо орж дуусах үеийн намуухан, аниргүй, сэтгэл гэгэлзүүлсэн уур амьсгалыг эрхгүй санагдуулдаг юм.

Фредерик Шопен-Fantasie impromptu

Шопены хамгийн алдартай Ноктюринийг бид “Хайрын тухай дэлхийн шилдэг 7 бүтээл” нийтлэлдээ оруулж байсан. Гэвч тэр нь Шопены тэргүүн зэргийн бүтээл биш юм. Fantaisie-Impromptu-г дэлхий даяараа түүний шилдэг туурвил гэж үздэг ч Шопен өөрөө үүндээ тийм ч дуртай байсангүй. 24-хөн насандаа үүнийг биччихээд, түүнээс хойш насан турш харамссан гэдэг. Бүсгүйчүүдийн хамгийн дуртай хөгжмийн зохиолчдын нэг Фредерик Шопены толгойд үүнээс ч илүү бүтээл бүрэлдэж байсан ч юм билүү.

Иохан Себастиан Бах- Prelude in C Major (Ave Maria)

3 минут 3 секундын турш диваажинд очмоор байна уу? Бахын си мажор дахь “Prelude”-ийг бичигдсэнээс нь хойш 137 жилийн дараа Францын романтик хөгжмийн зохиолч Чарльз Гунод өөрийнхөөрөө өөрчлөн, илүү аялгуулаг болгоод “Ave Maria” гэсэн нэрийг өгчээ. Христийн сүмийн хуриман дээр үүнийг ихэвчлэн тоглодог ба Лучиано Паваротти, Крис Корнел зэрэг дуучид дуу болгон амилуулж байсан түүхтэй.

Франц Лист- Liebesträume (Хайрын мөрөөдөл)

“...Хайрлахын жаргалаар би түрхэн зуур нас нөгчөөд
Хайрт бүсгүйнхээ гарт булшлагдсан чигтээ хэвтсэн ч
Үнсэлтийнх нь ярууд цохигдон, нүдээ нээгээд хартал
Үнэнч түүний минь нүдэнд диваажин хөвж байв...”
Франц Листийн “хайрын мөрөөдөл”-д зориулж бичсэн Германы яруу найрагч Фердинанд Фрайлигратын шүлэг. Үүнээс цааш тайлбарлах нь илүүц биз.

Филипп Грасс- Metamorphosis

Филипп Грасс бол 20-р зууны сүүл үеийн гайхалтай шинэлэг, содон хөгжмийн зохиолч юм. Гэсэн ч түүний уран бүтээлээс тун цөөн хүн нэрлэж чаддаг. Минималист урсгалыг дагнадаг болохыг нь түүний Метаморфофис тод мэдрүүлнэ. Их энгийн, сэтгэл хөдөлгөм энэ аяз цорын ганц юм.

www.URLAG.mn

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Улсын драмын эрдмийн театр /УДЭТ/-ын уран бүтээлчид 2020 оны уран бүтээлийн салхиа “Надтай үлдээч” жүжгээр хагалж байна. Өнгөрсөн жил нээлтээ хийсэн тус жүжгийг энэ сарын 18, 19, 25, 26-нд 18.00 цагт тоглох аж.
  • "Хун цагаан хайр"-ын дууч Л.БОЛДБААТАРЫН "Түмэндээ өргөх дуунууд"“1992 оны намар сан. Аав минь намаржин будаанд явж олсон цалингаараа надад магнитифон аваад өгчихөж билээ. Ээж минь ширүүхэн буусан боловч тэгсхийгээд зөөлөрсөн сөн. Хүүгээ дуу, хөгжимд дурлуулж, хөгжүүлэх гэсэн аав, ээж хоёрын минь сэтгэл агуу байж” гэж түүнийг хэлэхэд аньсага нь мэлмэрээд ирэх. Бүх ард түмний урлагийн үзлэгээс алтан медаль авч урам зориг авснаас хойш урлагийн гавьяат жүжигчин болтлоо дуу, хөгжмөөсөө тэр урвасангүй. Зөөлөн тослог хоолой, аргадаж учирласан өнгө, сэтгэл сэмлэсэн бүлээн салхи шиг түүний дуунууд ард түмний сэтгэлд хэдийн хоногшжээ.
  • Шинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮДШинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮД Шинэ жилийн баяр ойртож энд тэнд янз бүрийн тоглолт, жүжиг, хүлээн авалтууд болдог. Ажлаа түр хойш тавиад хайртай хүмүүстэйгээ, бяцхан үртэйгээ баярын уур амьсгал мэдрүүлсэн урлаг соёлын үзүүлбэр, тоглолт үзэх сайхан байдаг билээ. Хаана, хэзээ, ямар тоглолт, наадам, жүжиг болох талаар түүвэрлэн мэдээлэл өгье.
  • Монгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаМонгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаКембрижийн хөтөлбөртэй "Монгол тэмүүлэл" ахлах сургуулийн 10-12-р ангийн Зураг урлалын хичээлийг олон улсын хөтөлбөрөөр судалдаг сурагчдын 2019 оны хаврын сессийн шалгалтад явуулсан бүтээл судалгааны материалууд, Америкийн уран зураг сонирхогч хүүхдүүдийн 170 гаруй бүтээлүүд багтсан "Монгол холбоос" сайн дурын байгууллага, "Go!" хүүхдийн бүтээлийг сурталчилах олон улсын нийгэмлэгтэй хамтран "Тэмүүлэл" үзэсгэлэнг арваннэгдүгээр сарын 15-20-ны өдрүүдэд нээн толилуулах гэж байна.
  • “Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ“Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ2002 оны намар хүсэл зорилго нэгдсэн үе тэнгийн 4 залуу нийлж "Аялгуу" нэртэй хамтлагийг анх үүсгэн байгуулж байжээ. Тэдний хамгийн анхны уран бүтээл нь Гавьяат жүжигчин, дуучин Т.Ариунаа болон Гурван охин хамтлагтай хамтран дуулсан "Оюутан нас Аялгуу" дуу билээ. Ийнхүү рок попын тогоонд эргэлт буцалтгүйгээр хөл тавьсан тус хамтлаг 2004 оны 3-р сарын 1-нд өдгөөгийн бидний мэддэг “Take off” нэрийг хамтлагтаа албан ёсоор өгч өдгөө 15-н жилийн ойгоо угтах гэж байна. Хамтлаг байгуулагдаад “Цасан дээр”, “Мартахгүй”, “Буцаад л хоёулаа” "Гүнж", "Урваагүй", "Чиний явсан зүгт", "Би буцахгүй" зэрэг дуунуудыг хийсэн ба гарсан даруйдаа хит болж байсан нь одоо ч сонсогчдын дуртай дуу хэвээр байгаа билээ.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу