2012-07-26 10:11

Балингийн Лувсангомпил

Балингийн Лувсангомпил 1879-1969

Б.Лувсангомпил нь урьдын Цэцэнхан аймаг, сүжигт бэйсийн хошуу одоогийн Хэнтий аймгийн Идэрмэг сумын нутаг Хүрээгийн уул хэмээх газар 1879 онд малчин ард Балин гэгч хүний охин болон мэндэлжээ. Эцэг Балин нь моринд дуртай хурд их сойдог байсан тул охиноо 7, 8 настайгаас нь морь унуулж сургаж хурдан морины "Гийнгоо" зааж өгч Лувсангомпил охин нь эвлэг намбатай аялдаг байсан тул хүмүүс дуучин болно гэдэг байжээ. Мөн түүний эх Чимэдцэен муугүй дууч байжээ.

Лувсангомпил нь арваад наснаасаа эхэлж ойр зуурын найр наадамд өөрийн үеийн залуу Дашринчинтэй хамтран дуулдаг болсон ба Дашринчин нь хожим нь сайн дууч, мэргэн харваач, аварга цолтой бөх болсон байна.

Лувсангомпил нь тэр үеийн шүхэрт засгийн хошууны хазгар Амбаа гэдэг төрийн их дууч гэж алдаршиж байсан хүнээр уртын дуу заалгаж эхэлсэн нь сайн дууч болох замд хөтөлжээ. Лувсангомпил нь цэвэрхэн хийцтэй дуулдгаараа алдаршжээ. Түүний дуулах нь тогтмол аязтай, элдэв маяггүй тэгэхдээ маш уран дуулдаг, дууг эхлэхдээ маш дороос авч зөөлөн өгсөөж, хоолойндоо эвийг тааруулан ноёлж дуулдаг байсан гэж түүний багын танил нь ярьжээ.

Лувсангомпил нь 1930 аад оны үед улсын төв театрт уригдан ирж алдарт дууч М.Дугаржав, Ж.Дорждагва, Ц.Төмөр, Ичинхорлоо, Нацаг зэрэг алдартай хүмүүсийг дуулахын ухаанд сургасан гавъяатай багш хүн билээ. МУГЖ Ж.Дорждагва ярихдаа: Миний бие 1932оны үед Төв театрт дуучнаар ороод нарийн хоолой хэмээх Нацаг дуучийг дагаад удаагүй байтал Дугаржав багш уулзаж би чамайг нэгэн сайн дуучтай танилцуулна гээд нэг айлд дагуулж очин нэгэн эмгэнтэй уулзуулав. Тэр хүнийг Дугаржав багш маань ярихдаа ихэд хүндэтгэн: Миний багш Лувсангомпил намайг дуунд сургасан хүндээ гэж миний биеийг зааж намайг багшдаа шавь оруулахаар ирсэн тухай хэлэв. Тэгээд намайг хэд дуулуулж үзээд сурах л хүүхэд юм гээд намайг 3 жил дагуулан сургаж олон зуун дуу сургасан ачтай багш минь юм. Багш минь нэг өдөр миний шавь одоо л дууч болж байна, харин чавганцын нь авдар хоосорлоо. Өөр хүнээс дуу гуйж сур гэж тоглон хэлсэнсэн. Би 60 гартлаа ийм олон дуу мэддэг хүн эмгэн багшаас минь өөр хэн ч дайралдсангүй хэмээн ярьсан байна.

Лувсангомпил гуайн олон дуун дотроос "Алиа саарал", "Мандалжуужаа", "Дүүжий хуар", "Ноёлон харагдах" зэрэг дууг гойд намбалаг дуулдаг байжээ. Лувсангомпил багш өөрийн шавь нараас дуучин Төмөрийг ихэд үнэлж "Манай Төмөр хашгиралгүй зөөлөн эвлэг дуулах талаар миний намбыг авсан. Бүсгүйчүүдээс ховор дуучиндаа" гэж ярьсан байна. Энэ алдарт дуучин маань 1969 онд 90 насандаа өөд болжээ.

 

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Улстөржилтөөс болж Улстөржилтөөс болж "The Hu" хамтлагийн хандивын тоглолт хойшиллоо“The Hu” хамтлаг энэ сарын 23-ны мягмар гаригт МҮОНРТ-ээр болон цахимаар бүрэн тоглолтоо хийхээр төлөвлөж, зараа хүртэл тараагаад байсан ч тоглолтоо цуцалжээ.Тэд “COVID-19”-ийн хорионд гадаадад гацаж, байгаад өнгөрсөн сард эх орондоо ирсэн. Ингээд сонгуулийн өмнөх өдөр хандивын тоглолт хийхээр төлөвлөөд байсан ч улс төрийн шалтгаанаас үүдэн цуцалсан байна.
  • “The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийнэ“The Hu” хамтлаг УОК-т хандив өргөх онлайн тоглолтоо White Rock Center-т 2020 оны зургаадугаар сарын 23-ны мягмар гарагийн орой хийхээр болсон тухайгаа зарлалаа. Уг хандивын тоглолтыг “The HU” хамтлаг “Хүрээ энтертайнмент” ХХК-тай хамтран МҮОНРТ-ээр шууд дамжуулан хүргэх бөгөөд ивээн тэтгэгчээр Мобиком Корпораци, Хаан Банк ажиллахаар болжээ.
  • "Монгол соёл" онлайн тоглолтоор 102.952.147 төгрөгийн хандив, тусламж цуглажээДэлхийд гайхагдсан монгол соёлын өв тэр дундаа соёлын биет бус өвийн гайхам сайхныг нэгэн дор цогцлоох "Монгол өв соёлын цогцолбор" байгуулах төслийн хандивын аяны нээлтэд зориулсан монгол поп опера “Увертюра” хамтлаг болон язгуур урлагийн алдартай уран бүтээлчид, соёлын биет бус өвийн шилдэг өвлөн уламжлагчдын "Монгол соёл" онлайн тоглолт 06 дугаар сарын 01-нд 18:00 цагаас "ТВ8" телевизээр орон даяар шууд дамжуулагдсан билээ.
  • “Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ“Параллель” контемпорари үзэсгэлэн нээлтээ хийлээДэлхий нийтийг түгшээгээд буй шинэ төрлийн Корона вирусийн /Ковид 19/ халдварын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Монгол Улсын Засгийн газар улс орон даяар онц байдал зарлан олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа, мөн соёл урлагийн арга хэмжээг түр хугацаагаар зогсоосон байгаа билээ. Иймд МN17 Арт Галерейн санаачилгаар Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газрын дэмжлэгтэйгээр Хүн Байгаль Хайр Эрх Чөлөө хөдөлгөөний уран бүтээлчидтэй хамтран “Параллель” контемпорари хамтарсан үзэсгэлэнгийн төслийг хэрэгжүүлж байна.
  • "Хурд" хамтлаг онлайн тоглолтоороо 246 сая төгрөгийн хандив цуглуулжээ “Хурд” хамтлаг олон улсын эмэгтэйчүүд ийн эрхийг хамгаалах өдрөөр буюу өнөөдөр /2020.03.08/ нийт эмэгтэйчүүддээ зориулж "Буцааж нэхэхгүй хайр" онлайн тоглолт зохион байгууллаа.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу