2012-07-26 10:11

Балингийн Лувсангомпил

Балингийн Лувсангомпил 1879-1969

Б.Лувсангомпил нь урьдын Цэцэнхан аймаг, сүжигт бэйсийн хошуу одоогийн Хэнтий аймгийн Идэрмэг сумын нутаг Хүрээгийн уул хэмээх газар 1879 онд малчин ард Балин гэгч хүний охин болон мэндэлжээ. Эцэг Балин нь моринд дуртай хурд их сойдог байсан тул охиноо 7, 8 настайгаас нь морь унуулж сургаж хурдан морины "Гийнгоо" зааж өгч Лувсангомпил охин нь эвлэг намбатай аялдаг байсан тул хүмүүс дуучин болно гэдэг байжээ. Мөн түүний эх Чимэдцэен муугүй дууч байжээ.

Лувсангомпил нь арваад наснаасаа эхэлж ойр зуурын найр наадамд өөрийн үеийн залуу Дашринчинтэй хамтран дуулдаг болсон ба Дашринчин нь хожим нь сайн дууч, мэргэн харваач, аварга цолтой бөх болсон байна.

Лувсангомпил нь тэр үеийн шүхэрт засгийн хошууны хазгар Амбаа гэдэг төрийн их дууч гэж алдаршиж байсан хүнээр уртын дуу заалгаж эхэлсэн нь сайн дууч болох замд хөтөлжээ. Лувсангомпил нь цэвэрхэн хийцтэй дуулдгаараа алдаршжээ. Түүний дуулах нь тогтмол аязтай, элдэв маяггүй тэгэхдээ маш уран дуулдаг, дууг эхлэхдээ маш дороос авч зөөлөн өгсөөж, хоолойндоо эвийг тааруулан ноёлж дуулдаг байсан гэж түүний багын танил нь ярьжээ.

Лувсангомпил нь 1930 аад оны үед улсын төв театрт уригдан ирж алдарт дууч М.Дугаржав, Ж.Дорждагва, Ц.Төмөр, Ичинхорлоо, Нацаг зэрэг алдартай хүмүүсийг дуулахын ухаанд сургасан гавъяатай багш хүн билээ. МУГЖ Ж.Дорждагва ярихдаа: Миний бие 1932оны үед Төв театрт дуучнаар ороод нарийн хоолой хэмээх Нацаг дуучийг дагаад удаагүй байтал Дугаржав багш уулзаж би чамайг нэгэн сайн дуучтай танилцуулна гээд нэг айлд дагуулж очин нэгэн эмгэнтэй уулзуулав. Тэр хүнийг Дугаржав багш маань ярихдаа ихэд хүндэтгэн: Миний багш Лувсангомпил намайг дуунд сургасан хүндээ гэж миний биеийг зааж намайг багшдаа шавь оруулахаар ирсэн тухай хэлэв. Тэгээд намайг хэд дуулуулж үзээд сурах л хүүхэд юм гээд намайг 3 жил дагуулан сургаж олон зуун дуу сургасан ачтай багш минь юм. Багш минь нэг өдөр миний шавь одоо л дууч болж байна, харин чавганцын нь авдар хоосорлоо. Өөр хүнээс дуу гуйж сур гэж тоглон хэлсэнсэн. Би 60 гартлаа ийм олон дуу мэддэг хүн эмгэн багшаас минь өөр хэн ч дайралдсангүй хэмээн ярьсан байна.

Лувсангомпил гуайн олон дуун дотроос "Алиа саарал", "Мандалжуужаа", "Дүүжий хуар", "Ноёлон харагдах" зэрэг дууг гойд намбалаг дуулдаг байжээ. Лувсангомпил багш өөрийн шавь нараас дуучин Төмөрийг ихэд үнэлж "Манай Төмөр хашгиралгүй зөөлөн эвлэг дуулах талаар миний намбыг авсан. Бүсгүйчүүдээс ховор дуучиндаа" гэж ярьсан байна. Энэ алдарт дуучин маань 1969 онд 90 насандаа өөд болжээ.

 

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • “Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн тоглолт хэрлэн хөвөөнд эгшиглэнэ“Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн тоглолт хэрлэн хөвөөнд эгшиглэнэДорнод аймаг 2019 оныг “Аялал жуулчлалыг дэмжих жил” болгон зарласан. Энэ хүрээнд Хэрлэн голын эрэгт "Найрамдал" цэцэрлэгт хүрээлэнд Хөгжимт драмын театрын уран бүтээлчдийн “Сонгодог аялгуу” симфони найрал хөгжмийн бие даасан тоглолтыг энэ жилээс эхлэн, жил бүрийн 08 дугаар сарын 04-ний энэ өдөр тогтмол зохион байгуулахаар болжээ.
  • Наймдугаар сард ямар эвент, шоу болох вэ?Наймдугаар сард ямар эвент, шоу болох вэ?Урин цаг цаашилж, хичээл, сургууль гээд их ажлын цаг дөхөж байна. Зун цагт хүүхэд, залуучуудын чөлөөт цагаа өнгөрөөх сонирхолтой арга хэмжээ, эвентүүд үргэлжилсээр. Бид энэ удаад наймдугаар сард нийслэлд зохион байгуулагдах сонирхолтой эвент, арга хэмжээний талаар мэдээллийг хүргэж байна.
  • “Үдшийн музей” жазз хөгжмөөр “амьсгалав”“Үдшийн музей” жазз хөгжмөөр “амьсгалав”“Үдшийн музейд” 2015 онд “Хөсөгтөн” хамтлаг, 2016 онд Морин хуурын чуулга, 2017 онд “Улаанбаатар” чуулгын уран бүтээлчид зочилж байсан бол энэ жил Монгол Улсын Филармонийн “Баянмонгол” чуулга жазз тоглолтоороо үзэгчдэд бэлэг барилаа. Мөн Чойжин ламын сүм музейн арвин баялаг сан хөмрөг, хосгүй үнэт бүтээлүүдээс цугласан олонд тусгайлан зориулж, музейн “Цам” үзэсгэлэнг сонирхуулсан бол “Монгол төрийн сахиусны өргөө” түүхэн гэрэл зургийн үзэсгэлэнг үзэж мэлмий баясгахын зэрэгцээ музейн өвөрмөц тансаг орчинд тухлан жазз хөгжмийн гайхамшигт тоглолтыг тогложээ.
  • “Naadam night” шоу зохион байгуулна“Naadam night” шоу зохион байгуулнаБаяр наадмын үеэр жуулчдад зориулан зохион байгуулж буй “Naadam night” шоу долоодугаар сарын 11-ний орой 21:00 цагт Үндэсний соёл амралтын хүрээлэнд болно. Наадмын нээлтийн соёл урлагийн хөтөлбөрийг орой нь жуулчдад зориулан орчуулгатай хүргэх “Naadam night” шоу арга хэмжээг зохион байгуулах бэлтгэл ажил хангагдаж хөтөлбөр бэлэн болсон байна гэж
  • Хятан-Их Ляо улсын үеийн шилдэг үзмэрийн үзэсгэлэн нээгдлээХятан-Их Ляо улсын үеийн шилдэг үзмэрийн үзэсгэлэн нээгдлээМонгол Улс, БНХАУ-ын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 70 жилийн ойг хоёр улс 2019 онд ёслол төгөлдөр тэмдэглэж байна. Ойн хүрээнд хоёр улсын соёлын солилцоог хөгжүүлэх зорилгоор зохион байгуулж буй нэгэн томоохон ажил нь БНХАУ-ын Өвөр Монголын музей, Монголын Үндэсний музейтэй хамтран "Хятан-Их Ляо улс: БНХАУ-ын ӨВӨР МОНГОЛЫН ХЯТАНЫ ШИЛДЭГ ҮЗМЭР" үзэсгэлэн юм.