2013-08-07 05:02

МУАЖ О.Дашдэлэгийн намтар, уран бүтээл

 ДАШДЭЛЭГ Очирын 

1896-1977  Хөгжимчин. МУАЖ (1948)

Энэ зууны эхээр одоогийн Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сумын нутагт ард Доржийнх гэгдэх нэгэн айл амьдран байжээ. Дорж Долгор хоёрын амьдрал туйлын ядуу дорой байсан учир хот газар орж олон түмнээ бараадья хэмээн явсаар Богдын хүрээ  чиглэжээ.Амьтан хүнээс аяга цай, атга ааруул гуйж амь зогоон, айл саахалт дамжин явсаар арав гаруй хоножээ. Хөл хүнд байсан Долгор өвдөж эхлэхэд бараа нь харагдсан айлын зүг алхсаар арайхийн хүрчээ. Тэр айлын хүмүүс Монгол хүний тусархаг сайхан сэтгэлээр Дорж, Долгор хоёрыг угтан илүү гэртээ хураалттай байсан овоохойг засч өгч тус болжээ. Долгор ч амаржиж хөөрхөн охинтой болжээ.Ийнхүү 1895 оны зуны эхэн сарын шинийн тавны өдөр ийм нэг үйл явдал ядуу ард Доржийн гэр бүлд бий болсон түүхтэй.Явуулын хүмүүс болохоор хүүхэд тэдэнд тээртэй болж, хүүхдээ авах хүн хайж, айл саахалтын улсуудад захиж, сураг мэдээ чагнасаар долоо хоног өнгөрчээ.Гэтэл Очирынх гэдэг айл, олон хүүхэд төрүүлсэн боловч нэг нь ч тогтоогүй ес дэх хүүгээ алдаад үр хүүхдийн хүсэл мөрөөдөл болж байсан болохоор тэр сургаар Доржийнд ирж охиныг нь гуйн өргөж авсан байна. Ийнхүү Доржийн Дашдэлэг, Очирын Дашдэлэгээр болсон бөгөөд манай улсын нэрт хөгжимчин Дашдэлэгийн мэндэлсэн байдал энэ билээ.Дашдэлэгийг өргөж авсан эх Баяр дуу хөгжимд сонирхолтой учир өөрөө шанз хөгжмөөр цөөн дууг сайхан дардаг байсныг нь охин Дашдэлэг амтархан сонсож,   ээжийнхээ шанздахыг дууриан шанага, халбага, домбо зэргийг балбан цохидог болжээ. Эхнь охиныхоо хүслийг  дагуулан  хүүхдийн жижиг шанз гурван  төгрөгөөр  худалдан авч өгөөд, өөрөө дуу дарахыг заасан байна. Мал  маллах, гэр  аж  ахуйн   ажилд  оролцохын  зэрэгцээ   ээжээрээ хөгжим заалгасаар цаг төрийн байдал үймээнтэй 1921 онд Очир гуайнх хот орж иржээ.Удсан ч үгүй засаг тогтож, авъяас  билэгтэй хүмүүс, хөгжимчин, дуучин, үлгэрч нарыг цугларуулан ламын бодлогыг   олон түмэнд тайлбарлан таниулах их ажилд хүчин туслахыг уриалсан анхны тэр   урианд Дашдэлэг оролцсон нь түүний амьдралын түүхэнд хамгийн чухал     тэмдэглэлт үйл явдал болжээ. 1924 онд намын төв хорооны шийдвэрээр байгуулсан Сүхбаатарын нэрэмжит клуб дээр нь ший, жүжиг, дуу хөгжмийн  бүлгэм   байгуулахад Ишдулам, Дашдэлэг нар болон Жигжид, Түвдэн, Цэрэндорж, лимбэч, гавъяат  жүжигчин (тэр үедээ хүүхэд  байсан) Дамдинбазар, Хас-Очир нарын  зэрэг хүмүүс өөрсдийн сайн дураар  уг бүлгэмд явах  болжээ.

Үргэлжлэлийг энд дарж уншина уу

www.URLAG.mn

 

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Улсын драмын эрдмийн театр /УДЭТ/-ын уран бүтээлчид 2020 оны уран бүтээлийн салхиа “Надтай үлдээч” жүжгээр хагалж байна. Өнгөрсөн жил нээлтээ хийсэн тус жүжгийг энэ сарын 18, 19, 25, 26-нд 18.00 цагт тоглох аж.
  • "Хун цагаан хайр"-ын дууч Л.БОЛДБААТАРЫН "Түмэндээ өргөх дуунууд"“1992 оны намар сан. Аав минь намаржин будаанд явж олсон цалингаараа надад магнитифон аваад өгчихөж билээ. Ээж минь ширүүхэн буусан боловч тэгсхийгээд зөөлөрсөн сөн. Хүүгээ дуу, хөгжимд дурлуулж, хөгжүүлэх гэсэн аав, ээж хоёрын минь сэтгэл агуу байж” гэж түүнийг хэлэхэд аньсага нь мэлмэрээд ирэх. Бүх ард түмний урлагийн үзлэгээс алтан медаль авч урам зориг авснаас хойш урлагийн гавьяат жүжигчин болтлоо дуу, хөгжмөөсөө тэр урвасангүй. Зөөлөн тослог хоолой, аргадаж учирласан өнгө, сэтгэл сэмлэсэн бүлээн салхи шиг түүний дуунууд ард түмний сэтгэлд хэдийн хоногшжээ.
  • Шинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮДШинэ жилийн баярын ТОГЛОЛТ, ЖҮЖГҮҮД Шинэ жилийн баяр ойртож энд тэнд янз бүрийн тоглолт, жүжиг, хүлээн авалтууд болдог. Ажлаа түр хойш тавиад хайртай хүмүүстэйгээ, бяцхан үртэйгээ баярын уур амьсгал мэдрүүлсэн урлаг соёлын үзүүлбэр, тоглолт үзэх сайхан байдаг билээ. Хаана, хэзээ, ямар тоглолт, наадам, жүжиг болох талаар түүвэрлэн мэдээлэл өгье.
  • Монгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаМонгол, Америк хүүхдүүдийн хамтарсан үзэсгэлэн гарнаКембрижийн хөтөлбөртэй "Монгол тэмүүлэл" ахлах сургуулийн 10-12-р ангийн Зураг урлалын хичээлийг олон улсын хөтөлбөрөөр судалдаг сурагчдын 2019 оны хаврын сессийн шалгалтад явуулсан бүтээл судалгааны материалууд, Америкийн уран зураг сонирхогч хүүхдүүдийн 170 гаруй бүтээлүүд багтсан "Монгол холбоос" сайн дурын байгууллага, "Go!" хүүхдийн бүтээлийг сурталчилах олон улсын нийгэмлэгтэй хамтран "Тэмүүлэл" үзэсгэлэнг арваннэгдүгээр сарын 15-20-ны өдрүүдэд нээн толилуулах гэж байна.
  • “Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ“Take off” хамтлаг “Хайрын нислэг” хийнэ2002 оны намар хүсэл зорилго нэгдсэн үе тэнгийн 4 залуу нийлж "Аялгуу" нэртэй хамтлагийг анх үүсгэн байгуулж байжээ. Тэдний хамгийн анхны уран бүтээл нь Гавьяат жүжигчин, дуучин Т.Ариунаа болон Гурван охин хамтлагтай хамтран дуулсан "Оюутан нас Аялгуу" дуу билээ. Ийнхүү рок попын тогоонд эргэлт буцалтгүйгээр хөл тавьсан тус хамтлаг 2004 оны 3-р сарын 1-нд өдгөөгийн бидний мэддэг “Take off” нэрийг хамтлагтаа албан ёсоор өгч өдгөө 15-н жилийн ойгоо угтах гэж байна. Хамтлаг байгуулагдаад “Цасан дээр”, “Мартахгүй”, “Буцаад л хоёулаа” "Гүнж", "Урваагүй", "Чиний явсан зүгт", "Би буцахгүй" зэрэг дуунуудыг хийсэн ба гарсан даруйдаа хит болж байсан нь одоо ч сонсогчдын дуртай дуу хэвээр байгаа билээ.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу