2013-08-21 05:06

МУАЖ Д.Мяасүрэнгийн намтар уран бүтээл

1928

Хөгжмийн зохиолч. Найрал дууны удирдаач. МУАЖ (1984).

1928 онд Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт малчин ард Дашийн тавдугаар хөвүүн бол мэндэлжээ.Монголд шинэ урлаг, соёл хөгжиж байсан тэр үед ардын олон хөвгүүдийн нэгэн адил бага, дунд сургуульд суралцаж байхдаа мондалин хөгжим тоглохыг сурч улмаар анги, сургуулийн урлагийн арга хэмжээнд эхлэж дуу гаргадаг хүүхэд байжээ. Тэр үед "Хүрэн жороо" гэж нутгийнхаа уртын дууг Мяасүрэн их дуулдаг байсан гэнэ. Аймгийн төвд дунд сургуульд сурч байхад нь Ховд аймгийн клубт "Өргөмөл Сувд", "Хөхөө", "Дамбийжаа” зэрэг олон жүжиг, концерт гарч, сургуулийн хүүхэд оруулах үедээ оруулж, оруулахгүй үед нь нууцаар орж баригдан хөөгдөж явжээ. Тэр үед Мяасүрэн дуу, хөгжим сонсож, клубын жүжигчдийн гэрт нь очин дуу заалгаж байсан явдал нь түүний дуу хөгжмийн авьяасаа хөгжүүлхэд нь  нэмэр болсон юм. Д.Мяасүрэн 1948 онд Улаанбаатар хотод, Санхүүгийн сургууль, 1955-1960 онд ЗХУ-д Хөгжмийн сургуулийн найрал удирдаачийн ангийг төгсөжээ. 1951 онд Улсын төв театрт дуучнаар ажиллах хугацаандаа  хөгжмийн зохиолч Доёддорж, Мөрдорж, Дамдинсүрэн, Лха Дорж нарын уран бүтээлийг ихэд ажиглаж, нот бие даан сурчээ.Тэрээр 1954 оноос дууны ая зохион, хөгжмийн зохиолч болох гараагаа эхэлсэн түүхтэй. Шинэхэн сургууль төгссөн, залуухан найрал дууны багш Мяасүрэн, Улсын ардын дуу бүжгийн чуулгын найрал дууны багш, удирдаачаар ажиллах хугацаандаа, ардын дууны сайхан амт шимтэнд нэвтэрч, түүний угалз, сайхан нугалаа, мөчлөгийг ухаалгаар судлан үзсэн учраас түүний уран бүтээл нь үндэсний хэлбэртэй орчин цагийн цоглог айзамтай болсон юм. 1960-1970 он хүртэл "Хангайн дуу","Ятгын эгшиг",”Нугасны дэгдээхэй", "Хайрын сэтгэл", "Буурал аав", "Намрын бодол" зэрэг утга уянгын олон дуугаараа ард түмэн, сонсогчдын танил болж, Монголын хөгжмийн урлагт хүч түрэн орж ирсэн залуу уран бүтээлчдийн нэг байлаа. Д.Мяасүрэн Ардын дуу бүжгийн чуулгад ажиллах хугацаандаа “Говийн өндөр","Сийлэн бөөр","Жунгааны дэгдээхэй", "Хан хөхий","Хоёрын болзоо","Үглээ шаазгай","Цомбон туурайтай хүрэн", "Хүрэн толгойн сүүдэр"зэрэг олон арван дууг Д.Мяасүрэн чадварлаг тод, яруу сайхан уянгалаг найруулсан нь түүний найруулах ур чадварын төвшинг ямар байгааг нотлох баримт юм."Социализмын" үед Улаанбаатар хотод аймаг, хотуудын соёл, урлагийн өдрүүдийг бэлтгэн явуулахад Соёлын яамны томилолтоор Д.Мяасүрэн олон аймаг, хотуудад очиж олон том концерт, найрал дуучдыг удирдан олон арван сайхан ардын болон зохиолын дууны найруулга хийж үзэгчдэд хүргэж байсныг одоо мэдэх хүмүүс цөөнгүй байдаг.Монголын найрал дуучдыг бэлтгэх, сургах, төрийн болон ойн концертод олон арван дууны найруулга хийж дотоод гадаадын үзэгчдээс өндөр үнэлэлт авч байсан  нь найрал дууны  багш,  удирдаач Д.Мяасүрэнгийн хичээл зүтгэл, авъяастай холбоотой юм. 1969 оны эхээр Цэргийн дуу бүжгийн чуулгын бүтэц зохион байгуулалтад өөрчлөлт орж тус чуулгад дан эрэгтэй найрал дуучдын групп буй болоход БХЯ-ны хүсэлт, Соёлын яамны шийдвэрээр найрал дууны багш, удирдаачаар Д.Мяасүрэнг ажиллуулах болсон нь цаг үеэ олсон алхам байв. БХЯ-ны удирлага Д.Мяасүрэнд шинэхэн цэргийн даргын форм, шууд" ахмад" цол олгон, Цэргийн дуу бүжгийн чуулгын найрал дууны группын дарга, багш, удирдаачаар томилон ажиллуулж манай ард түмэн, армийн дайчид дунд "Жаран хар" хэмээн алдаршсан эрэгтэй найрал дуучдыг бүрдүүлж сургах, бэлтгэх ажлыг гардан хариуцах болсон нь түүний уран бүтээл нөр их хөдөлмөрийн он жилүүд байлаа.

Үргэлжлэийг энд дарж уншаарай.

www.URLAG.mn

Манай сайт таньд таалагдаж байвал мөн сайтад нийтлэгдсэн
мэдээ мэдээлэлийг түргэн шуурхай уншихыг хүсвэл "LIKE" дарнауу



Шинэ мэдээ
Тоглолтын мэдээ
  • "The Hu" хамтлагийн аялан тоглолтын тасалбар дуусчээМонголын “The Hu” хамтлаг 2020 оны Европ тивийн аялан тоглолтоо нэгдүгээр сарын 15-наас эхлүүлээд буй. Тэдний эхний тоглолт ХБНГУ-ын Хамбург хотоос эхэлсэн. Хамтлагийн энэ удаагийн аялан тоглолтын тасалбар тун эрэлттэй байгаа бөгөөд худалдаанд гарсан даруйдаа дуусчээ.
  • "Анд" цуврал контент үзэгчдийн хүртээл болж эхэллээ
  • Анна Каренина амилахад 40 хоног үлдлээАнна Каренина амилахад 40 хоног үлдлээДэлхийн сонгодог роман болох Оросын нэрт зохиолч Л.Н.Толстойн "Анна Каренина"-г Монголд анх удаа театрын жүжиг болгон тавих гэж байгаа талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. Үзэгчдийн дунд хүлээлт үүсгээд байгаа тус жүжиг Улсын драмын эрдмийн театрын тайзнаа тавигдахад 40 хоног үлдээд байна. Зуу гаруй жил дамнан уншигдсан “Анна Каренина” романыг Н.Пүрэвдагва жүжгийн зохиол болгон бичсэн бөгөөд жүжгийн ерөнхий найруулагчаар Н.Наранбаатар, ерөнхий зураачаар Т.Ганхуяг нар ажиллах юм.
  • Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Энэ оны эхний жүжиг “Надтай үлдээч”Улсын драмын эрдмийн театр /УДЭТ/-ын уран бүтээлчид 2020 оны уран бүтээлийн салхиа “Надтай үлдээч” жүжгээр хагалж байна. Өнгөрсөн жил нээлтээ хийсэн тус жүжгийг энэ сарын 18, 19, 25, 26-нд 18.00 цагт тоглох аж.
  • "Хун цагаан хайр"-ын дууч Л.БОЛДБААТАРЫН "Түмэндээ өргөх дуунууд"“1992 оны намар сан. Аав минь намаржин будаанд явж олсон цалингаараа надад магнитифон аваад өгчихөж билээ. Ээж минь ширүүхэн буусан боловч тэгсхийгээд зөөлөрсөн сөн. Хүүгээ дуу, хөгжимд дурлуулж, хөгжүүлэх гэсэн аав, ээж хоёрын минь сэтгэл агуу байж” гэж түүнийг хэлэхэд аньсага нь мэлмэрээд ирэх. Бүх ард түмний урлагийн үзлэгээс алтан медаль авч урам зориг авснаас хойш урлагийн гавьяат жүжигчин болтлоо дуу, хөгжмөөсөө тэр урвасангүй. Зөөлөн тослог хоолой, аргадаж учирласан өнгө, сэтгэл сэмлэсэн бүлээн салхи шиг түүний дуунууд ард түмний сэтгэлд хэдийн хоногшжээ.
 Сүүлд нэмэгдсэн дуу